Polkowice – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Polkowice | |||||
|
|||||
| Państwo |  Polska |
||||
| Województwo | dolnośląskie | ||||
| Powiat | polkowicki | ||||
| Gmina | Polkowice gmina miejsko-wiejska |
||||
| Prawa miejskie | 1291-1945 i od 1967 | ||||
| Burmistrz | Wiesław Wabik | ||||
| Powierzchnia | 23,74 km² | ||||
| Ludność (2010) • liczba • gęstość |
22 210[1] 1110,1 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 76 | ||||
| Kod pocztowy | 59-100 i 59-101 | ||||
| Tablice rejestracyjne | DPL | ||||
|
Położenie na mapie Polski
  Polkowice
|
|||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) |
5020216044 | ||||
| SIMC | 0954165 | ||||
| Hasło promocyjne: Gmina na przyszłość | |||||
|
Urząd miejski
ul. Rynek 159-100 Polkowice |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
 Hasło Polkowice w Wikisłowniku |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Polkowice (niem. Polkwitz) – miasto leżące na Śląsku (Dolnym Śląsku), w woj. dolnośląskim, w powiecie polkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Polkowice. Położone przy trasie E65 (droga krajowa nr 3), na południowo-wschodnim skraju Wzgórz Dalkowskich w kierunku Doliny Szprotawy. Stanowi jeden z głównych ośrodków przemysłowych Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego. Na terenie miasta znajduje się podstrefa Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
W części miejscowości Polkowice Dolne działało Państwowe Gospodarstwo Rolne Polkowice.[2]
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 23,74 km²[3].
W latach 1945–1967 osiedle typu miejskiego, od 1967 ponownie miasto. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. legnickiego.
[edytuj] Osiedla
Miasto dzieli się na[potrzebne źródło]:
- Osiedle Sienkiewicza
- Osiedle Krupińskiego
- Osiedle Gwarków
- Osiedle Centrum
- Osiedle Rynek
- Osiedle Hubala
- Osiedle Młodych
- Osiedle Polanka
- Osiedle Staszica
- Polkowice Dolne
[edytuj] Demografia
Liczba ludności Polkowic na przestrzeni lat 1885-2009.
Według danych z 31 grudnia 2010 miasto miało 22 210 mieszkańców[4].
[edytuj] Toponimia
Według pierwszych zapisków Bolesław I Wysoki wybudował w lesie na miejscu dzisiejszego miasta dwór myśliwski zwany Bolkowicami. Miano to ulegało z biegiem czasu modyfikcjom – Bolkewice, Pulkowice, Polkowice, by dostosować się do wymowy niemieckiej poprzez formę Bolckowitz, i ostatecznie Polkwitz (w okresie germanizacji nazw słowiańskich, tj. w latach 1937-1945, miasto nosiło nazwę Heerwegen). W 1945 r. administracja polska wybrała jako polską nazwę miasta dawną formę Polkowice.
[edytuj] Historia
Losy ziemi polkowickiej były od wczesnego średniowiecza związane z losami politycznymi całego Śląska. W szczególności utworzonego w połowie XIII w. Księstwa głogowskiego.
Na długo przed uzyskaniem praw miejskich Polkowice były osadą targową – leżały na szlaku handlowym między grodem Dziadoszan – Głogowem, a Trzebowian – Legnicą. Oprócz uprawy roli, mieszkańcy zajmowali się też handlem i obsługą karawan kupieckich. Gdy w 1223 r. książę Henryk Brodaty oddał Sychową opatowi Cystersów z Lubiąża; Guntherowi, mieszkańców jako łazęków[potrzebne źródło] poddał pod jurysdykcję starosty Bogdana z Polkowic. Prawa miejskie nadał Polkowicom książę głogowski Konrad I przed 1272 r. prawdopodobnie w 1265 r. Pierwsza wzmianka jako o "civitas" z 1291 r. Od lokacji miasta na prawie niemieckim do końca XIV w. w imieniu księcia miastem rządzili dziedziczni wójtowie. W 1406 r. mieszczanie powołali Radę Miejską, a w 1407 miasto wykupiło dziedziczne wójtostwo, a władzę w mieście przejęła Rada Miejska z burmistrzem na czele. w 1457 r. miasto doszczętnie spłonęło. Ponowne zniszczenia i wyludnienie miasta nastąpiło w czasie wojny trzydziestoletniej (1618–1648) oraz epidemii dżumy w 1680 r.
W wyniku wojen śląskich (1740–1763) Polkowice wraz z całym księstwem głogowskim przeszły z monarchii Habsburgów austriackich we władanie Prus (w 1741 r.). Wraz z nową państwowością, wprowadzono na Śląsku zmiany administracyjne: Śląsk podzielono na dwa departamenty i ich władze administracyjne w postaci kamer wojenno-dominalnych, z siedzibą we Wrocławiu (dla Śląska Środkowego i Górnego) oraz w Głogowie (dla Śląska Dolnego), oraz na powiaty – departament kamery głogowskiej obejmował 16 powiatów, wrocławskiej – 32, na ich czele stali starostowie. Rada Miejska przestała mieć wpływ na miejskie wydatki, na które zgodę wydawała Królewska Izba Skarbowa w Głogowie. Urzędników miejskich mianowali urzędnicy królewscy. Wybory do Rady Miejskiej odbyły się dopiero w 1809 r., po ogłoszonych w 1808 r. reformach w organizacji samorządów miejskich (w ramach wielkich reform państwa pruskiego, po klęskach w wojnach z napoleońską Francją). Mieszkańcy wybierali Radę, która wybierała członków magistratu i burmistrza. Wybory musiały być zatwierdzone przez króla. Wojny napoleońskie doprowadziły miasto do ruiny gospodarczej.
Druga połowa XIX w. była okresem wzmożonego rozwoju miasta. W latach 1852-1853 zbudowano nowy ratusz (do dziś istniejący). W 1900 r. Polkowice uzyskały połączenie kolejowe z resztą kraju, w 1901 – połączenie telefoniczne, 1907 – elektryczne oświetlenie ulic. W latach 1937–45] miasto nosiło nazwę Heerwegen.
W wyniku II wojny światowej i zmiany granic miejscowość znalazła się w 1945 pod polską administracją i uzyskała nazwą Polkowice. Tutejsza niemiecka ludność została wysiedlona w nowe granice Niemiec. Ze względu na niewielkie rozmiary Polkowice po wojnie nie zostały zakwalifikowane do rzędu miast. 1 stycznia 1967 r. Polkowice ponownie otrzymały prawa miejskie. 1 stycznia 2005 do miejscowości została dołączona pobliska wieś – Polkowice Dolne.
Najważniejsze wydarzenia w historii Polkowic:
- 1265 – nadanie praw miejskich
- 1291 – nadanie herbu
- 1406 – pierwsza Rada Miejska
- 1490 – przejście pod panowanie Czech
- 1741 – przejście pod panowanie Prus
- 1936 – zmieniono nazwę na Heerwegen
- 1945 – włączenie miasta do Polski pod nazwą Polkowice
- 1946 – odebrano Polkowicom prawa miejskie
- 1967 – ponowne nadanie praw miejskich
- 1999 – Polkowice uzyskały status miasta powiatowego
- 2005 – do Polkowic została przyłączona pobliska wieś – Polkowice Dolne
- 2007 – nadanie pierwszych honorowych obywatelstw oraz premiera hejnału miasta – kompozycja Jana Kantego Pawluśkiewicza
[edytuj] Zabytki
- Kościół pw. św. Michała Archanioła
- Kościół św. Barbary
- Ratusz
- Młyn – Wiatrak Holenderski
- Willa Morgenrothów (obecnie pozostałości na strychu budynku Straży Miejskiej)
- Lokomotywa Graf Recke Vollmerstein (obecnie nie istnieje)
- Rynek Polkowicki
[edytuj] Edukacja
- Szkoła podstawowa nr 1 im. Jana Wyżykowskiego
- Szkoła podstawowa nr 2 im. Kornela Makuszyńskiego
- Szkoła podstawowa nr 3 im. Arkadego Fiedlera
- Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II
- Gimnazjum nr 2 im. Marii Skłodowskiej-Curie
- Zespół Szkół im. Narodów Zjednoczonej Europy
- Dolnośląska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Techniki (DWSPiT)
[edytuj] Kultura
Imprezy kulturalne organizuje Polkowickie Centrum Animacji. Najważniejsze z nich to:
- Polkowickie Dni Teatru
- Dni Polkowic
- Polkowickie Lato Kulturalne
- Festiwal Muzyki Organowej
- W kręgu CUltur – miedziowe spotkania z kulturą...
Oprócz wyżej wymienionych wydarzeń kulturalnych odbywają się różne wystawy, konkursy, przeglądy itp. (Występy Grupy Teatralnej "Antrakt", występy Grupy Teatralnej "A-DE-TE" działających na terenie PCA)
[edytuj] Wspólnoty religijne
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące wspólnoty religijne:
- Kościół Rzymskokatolicki
- Parafia św. Michała Archanioła- należą do niej dwa kościoły w Polkowicach: kościół pw. św. Michała Archanioła i kościół filialny pw. św. Barbary
- Parafia Matki Boskiej Łaskawej
- Parafia Matki Bożej Królowej Polski
- Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa – Zbór w Polkowicach
- Świadkowie Jehowy – miejscowe zbory korzystają ze wspólnej Sali Królestwa [6].
[edytuj] Administracja
Burmistrzowie miasta:
- Przemysław Walczak (1989-1992)
- Henryk Krawczyszyn (1992-1994)
- Emilian Stańczyszyn (1994-2006)
- Wiesław Wabik (od 2006)
[edytuj] Sport i rekreacja
Polkowickie zespoły sportowe:
- LKS Polkowice – lekkoatletyka
- Klub Sportowy Polkowice – piłka nożna
- CCC Polkowice – koszykówka
- CCC Polsat Polkowice – kolarstwo
- MKSTS Polkowice – tenis stołowy
- KPC Górnik Polkowice – podnoszenie ciężarów
- TPH Polkowice – piłka nożna halowa
- MKS Płetval Polkowice – pływanie
- STZ Polkowice – tenis ziemny
W mieście zlokalizowany jest Aquapark Polkowice, który składa się z zespołu basenów oraz pływalnię, 5 zjeżdżalń (w tym jednej wewnętrznej), spa, sauny, siłownię, kręgielnię, stoły bilardowe, salę fitness, jaskinię solną, solarium, kriokomorę. Znajdują się tam też dwa inne baseny – Niekryty basen Grzybek, otwierany tylko w okresie letnim i kryty basen sportowy przy Szkole Podstawowej nr 3. Niedawno został zbudowany stadion lekkoatletyczny, na którym trenować będzie LKS Polkowice.
[edytuj] Droga świętego Jakuba
Przez miasto przebiega Dolnośląska Droga św. Jakuba odcinek szlaku pielgrzymkowego do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela w Hiszpanii.
[edytuj] Miasta partnerskie
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym, stan 31.12.2010
- ↑ Dz. U. z 1966 r. Nr 47, poz. 294
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2009 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-08-20. ISSN 1505-5507.
- ↑ Bank danych lokalnych. Układ wg klasyfikacji NTS .. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
- ↑ Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – "Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750"
- ↑ Encyklopedia Ziemi Głogowskiej - Zeszyt 11.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
|||||||
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
||||||||||||||