Polska Liga Koszykówki – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Tauron Basket Liga | |
|
|
|
| Państwo | |
| Oficjalny skrót | TBL |
| Dyscyplina | Koszykówka |
| Organizator rozgrywek | PZKosz |
| Data założenia | 1928 |
| Przekształcona na zawodową |
1995 |
| Prezes | Jacek Jakubowski |
| Partner TV | TVP SportKlub (retransmisje) Eurosport 2 (skróty) |
| Sponsor tytularny | Tauron Polska Energia |
| Rozgrywki | |
| Liczba drużyn | 14 |
| Zwycięzcy | |
| Pierwszy zwycięzca | Czarna Trzynastka Poznań |
| Obecny zwycięzca | Asseco Prokom Gdynia |
| Najwięcej zwycięstw | WKS Śląsk Wrocław |
| Oficjalna strona internetowa | |
Tauron Basket Liga (oficjalny skrót TBL) — najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek koszykarskich w Polsce, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy).
Spis treści |
[edytuj] Funkcjonowanie oraz historia
Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (pierwszy sezon 1947/1948) systemem kołowym, (od sezonu 1984/1985 wraz z fazą play-off), jako mistrzostwa kraju i przeznaczone są dla najlepszych polskich klubów koszykarskich. Triumfator PLK zostaje jednocześnie mistrzem Polski, zaś najsłabsze drużyny relegowane są do I ligi polskiej. Do roku 1997 zarządzana przez Polski Związek Koszykówki (PZKosz), zaś od 1997 przez Polską Ligę Koszykówki S.A. (organizację utworzoną w 1995 pod nazwą Polska Liga Koszykówki Sp. z o.o.). PLK S.A. jest ligą zawodową, od października 2001 członkiem Unii Europejskich Lig Koszykarskich (ULEB), a od września 2005 również akcjonariuszem spółki Euroleague Commercial Assets. Do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie sportowej spółki akcyjnej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu (możliwe jest również wydawanie tzw. licencji warunkowych).
W styczniu 2010 roku nastąpiły zmiany w zarządzie i radzie nadzorczej ligi. W miejsce ustępującego prezesa Janusza Wierzbowskiego, powołani zostali: Jacek Jakubowski (prezes) i Grzegorz Bachański (komisarza ligi w randze wiceprezesa). Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy PLK S.A. wybrało również nową radę nadzorczą, w jej skład weszli: Ryszard Krauze, Roman Ludwiczuk, Waldemar Łuczak, Zbigniew Polatowski, Andrzej Twardowski.
[edytuj] Oficjalne nazwy ligi
Do 1995 najważniejszą klasę rozgrywkową koszykówki mężczyzn określano mianem I ligi polskiej, bądź Ekstraklasy polskiej. Później jednak - na przestrzeni lat - oficjalna nazwa najwyższego szczebla rozgrywek ulegała kilkukrotnym zmianom, co było uwarunkowane nazwami sponsorów tytularnych ligi:
- Lech Basket Liga (LBL) — od sezonu 1999/2000 do sezonu 2000/2001.
Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Lech Browary Wielkopolski.
- Era Basket Liga (EBL) — od sezonu 2003/2004 do sezonu 2004/2005.
Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Polską Telefonią Cyfrową (operatorem sieci Era).
- Dominet Basket Liga (DBL) — w sezonie 2005/2006.
Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem S.A., którą podpisano 21 listopada 2005 (w trakcie sezonu 2005/2006)[1]. Na jej mocy liga dostawała ponad 2 mln zł rocznie[2].
- Dominet Bank Ekstraliga (DBE) — od sezonu 2006/2007 do sezonu 2007/2008.
Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem S.A. i obowiązywała od 13 października 2006 do 30 września 2008[3].
- Polska Liga Koszykówki (PLK) — w sezonie 2008/2009.
Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi.
- Polska Liga Koszykówki/Tauron Basket Liga (PLK/TBL) — w sezonie 2009/2010.
Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi przed rozpoczęciem sezonu. Umowa sponsoringowa została podpisana dopiero 27 kwietnia 2010 roku. Na okres do końca sezonu 2009/2010 umowę z PLK S.A. podpisała firma Tauron Polska Energia S.A. z siedzibą w Katowicach[4].
- Tauron Basket Liga (TBL) — w sezonie 2010/2011.
Umowa sponsoringowa została podpisana 9 września 2010 roku z firmą Tauron Polska Energia S.A.[5]
- Tauron Basket Liga (TBL) — w sezonie 2011/2012.
Umowa sponsoringowa została podpisana 29 sierpnia 2011 roku z firmą Tauron Polska Energia S.A.[6]
[edytuj] Transmisje w telewizji
Do sezonu 1992/1993 nieregularne transmisje z rozgrywek najwyższej polskiej ligi koszykarskiej przeprowadzała wyłącznie Telewizja Polska (TVP), najczęściej na antenach poszczególnych ośrodków regionalnych TVP 3. W sezonach 1993/1994 i 1994/1995 mecze Ekstraklasy zaczęły być również w miarę regularnie prezentowane przez Polsat. Od edycji 1995/1996 regularne bezpośrednie relacje pojawiły się w TVP, która oprócz pasm lokalnych rozpoczęła również dość znacząco popularyzować koszykówkę na antenie ogólnodostępnej TVP 1 oraz w TV Polonia. W momencie utworzenia ligi profesjonalnej Telewizja Polska stała się pierwszym w historii oficjalnym partnerem medialnym najwyższej klasy rozgrywkowej. Dlatego w różnych kanałach do niej należących sezon po sezonie regularnie prezentowano spotkania PLK (od 5 listopada 2005 także w iTVP[7]). Współpracę tę zakończono po sezonie 2005/2006, z uwagi na słabnącą popularność koszykówki w Polsce oraz niezadowalające wyniki oglądalności. Dlatego we wrześniu 2006 PLK podpisała umowę z TV Polsat o prawo do pokazywania rozgrywek na wyłączność oraz emisję magazynu ligowego podsumowującego każdą kolejkę, począwszy od edycji 2006/2007 (została ona zawarta na dwa sezony, z możliwością przedłużenia o kolejny)[3]. Mecze były prezentowane w Polsacie Sport, Polsacie Sport Extra oraz TV 4[8]. Po upływie terminu obowiązywania umowy Polsat - z uwagi na zaangażowanie się w większą popularyzację siatkówki - nie był jednak zainteresowany przedłużeniem jej o kolejny rok, dlatego w lipcu 2008 Zarząd PLK podjął rozmowy z TVP w sprawie ponownego objęcia patronatu nad ligą przez tą stację[9]. Ostatecznie udało się osiągnąć porozumienie i obydwie strony podpisały trzyletnią umowę, która miała związek z rozpoczęciem ponownej akcji popularyzacji koszykówki w kontekście finałów męskich Mistrzostw Europy'2009. Od sezonu 2008/2009 spotkania oraz magazyn ligowy ("Za trzy") prezentowane są w TVP Sport[2]. 29 sierpnia 2011 zadecydowano o przedłużeniu umowy z TVP Sport.
[edytuj] Najwięcej sezonów w ekstraklasie
- WKS Śląsk Wrocław - 53
- Lech Poznań - 49
- Polonia Warszawa - 46
- Wisła Kraków - 43
- Legia Warszawa - 38
- AZS Warszawa - 29
- Wybrzeże Gdańsk - 27
- AZS Toruń - 24
- Górnik Wałbrzych - 24
- ŁKS Łódź - 22
- Gwardia Wrocław - 21
- Anwil Włocławek - 20
- Bobry Bytom - 20
- Zagłębie Sosnowiec - 16
- Zastal Zielona Góra - 16
- Asseco Prokom Gdynia/Sopot - 15
- Spójnia Gdańsk - 15
- Start Lublin - 15
- AZS Koszalin - 14
- Energa Czarni Słupsk - 13
- Pogoń Szczecin/SKK Szczecin - 13
- Resovia Rzeszów - 13
- KS Lublinianka - 12
- Sparta Kraków - 12
- Społem Łódź - 12
- Stal Ostrów Wielkopolski - 11
- Stal Stalowa Wola - 11
- Znicz Basket Pruszków - 11
- Spójnia Stargard Szczeciński - 10
- Warta Poznań - 10
- PGE Turów Zgorzelec - 9
- Noteć Inowrocław - 8
- Polpharma Starogard Gdański - 8
- Unia Tarnów - 8
- Hutnik Nowa Huta - 7
- Kotwica Kołobrzeg - 7
- Pogoń Ruda Śląska - 7
- Polonia Przemyśl - 6
- Astoria Bydgoszcz - 5
- AZS Lublin - 5
- Cracovia Kraków - 5
- AZS Kraków - 4
- PBG Basket Poznań - 4
- AZS Poznań - 3
- Baildon Katowice - 3
- Korona Kraków - 3
- Ostrovia Ostrów Wielkopolski - 3
- Polpak Świecie - 3
- Trefl Sopot - 3
- Znicz Jarosław - 3
- Żubry Białystok - 3
- Basket Kwidzyn - 2
- Olimpia Poznań - 2
- Siarka Tarnobrzeg - 2
- Spartakus Jelenia Góra - 2
- Sportino Inowrocław - 2
- Stal Świętochłowice - 2
- AgroFar Kraśnik - 1
- AZS Gdańsk - 1
- AZS Politechnika Warszawska - 1
- Budowlani Toruń - 1
- Cersanit Kielce - 1
- Ogniwo Łódź - 1
- Skra Warszawa - 1
- Ślęza Wrocław - 1
[edytuj] Rekordy punktowe
- Mieczysław Młynarski - 90 punktów (10 grudnia 1982 Górnik Wałbrzych - Pogoń Szczecin)
- Edward Jurkiewicz - 84 punkty (15 marca 1970 Wybrzeże Gdańsk - Baildon Katowice)
- Mieczysław Łopatka - 77 punktów (sezon 1962/1963 Śląsk Wrocław - AZS Gdańsk)
- Leszek Doliński - 74 punkty (sezon 1988/1989 Gwardia Wrocław - AZS Koszalin)
- Edward Jurkiewicz - 67 punktów (9 października 1974 Górnik Wałbrzych - Wybrzeże Gdańsk)
- Mieczysław Młynarski - 63 punkty (sezon 1982/1983 Górnik Wałbrzych - Pogoń Szczecin)
[edytuj] Najlepsi strzelcy w historii
Klasyfikacja prowadzona przez Wydział Gier i Dyscypliny Polskiego Związku Koszykówki od 1976. Wszystkie dane według stanu na 15 lutego 2009[11].
| Lp. | Zawodnik | Punkty | Mecze |
| 1. | Adam Wójcik | 10 012 | 624 |
| 2. | Eugeniusz Kijewski | 9 604 | 368 |
| 3. | Jerzy Binkowski | 9 172 | 583 |
| 4. | Mieczysław Młynarski | 8 670 | 327 |
| 5. | Maciej Zieliński | 8 663 | 579 |
| 6. | Mariusz Bacik | 8 522 | 597 |
| 7. | Henryk Wardach | 8 160 | 557 |
| 8. | Dominik Tomczyk | 7 997 | 556 |
| 9. | Jarosław Jechorek | 7 676 | 488 |
| 10. | Andrzej Pluta | 7 554 | 513 |
pogrubiona kursywa - grający zawodnicy
[edytuj] Zespoły w sezonie 2010/2011
Termin zgłoszeń klubów do Tauron Basket Ligi w sezonie 2011/12, zakończył się 15 czerwca. Na liście jest 14 zespołów. Są to:
Zespoły, które grały w TBL w sezonie 2010/2011:
- Asseco Prokom Gdynia
- PGE Turów Zgorzelec
- Energa Czarni Słupsk
- Trefl Sopot
- Polpharma Starogard Gdański
- Anwil Włocławek
- PBG Basket Poznań
- AZS Koszalin
- Zastal Zielona Góra
- Kotwica Kołobrzeg
Zespoły, które wywalczyły awans do TBL, poprzez awans z I Ligi:
Zespół, który może skorzystać z zaproszenia do TBL na specjalnych warunkach:
Zespół, który zadeklarowała zakup tzw. dzikiej karty do rozgrywek TBL:
Pierwszego etapu weryfikacji nie przebrnęła Polonia Warszawa, z powodu nie dostarczenia wymaganej liczby dokumentów. Brak uzupełnienia tych dokumentów w odwołaniu spowodowało, że ten klub nie ma szans na grę w Tauron Basket Lidze 2011/2012
[edytuj] Medaliści Mistrzostw Polski
Zmiany nazw klubów ekstraklasy:
- Anwil Włocławek - Anwil Nobiles Włocławek - Nobiles Włocławek
- AZS Warszawa - AZS-AWF Warszawa
- Bank BPS Basket Kwidzyn - MTS Basket Kwidzyn
- Bobry Bytom - Stal Bobrek Bytom - Browary Tyskie Bobry Bytom - Ericsson Bobry Bytom
- Gwardia Wrocław - ASPRO Wrocław
- Lech Poznań - KPW Poznań - KKS Poznań - ZZK Poznań - Kolejarz Poznań - Lech Batimex Poznań
- Legia Warszawa - CWKS Warszawa
- ŁKS Łódź - YMCA Łódź (w 1949, w wyniku reorganizacji polskiego sportu, YMCA została rozwiązana, a cała jej drużyna weszła w skład Łódzkiego Klubu Sportowego stając się jedną z jego sekcji, który wkrótce zmienił nazwę na Włókniarz Łódź) - Włókniarz Łódź
- Mazowszanka Pruszków - Mazowszanka PEKAES Pruszków - PEKAES Pruszków - Hoop-Pekaes Pruszków
- Polonia Warszawa - Kolejarz Warszawa - Polonia-Warbud Warszawa - Polonia-SPEC Warszawa
- Assesco Prokom Sopot - Prokom Trefl Sopot - Trefl Sopot
- Społem Łódź - Tur Łódź - Spójnia Łódź
- Spójnia Stargard Szczeciński - Komfort Forbo Stargard Szczeciński
- Śląsk Wrocław - PCS Śląsk Wrocław - Śląsk Eska Wrocław - Zepter Śląsk Wrocław - Zepter Idea Śląsk Wrocław - Idea Śląsk Wrocław - Deichmann Śląsk Wrocław - Era Śląsk Wrocław - ASCO Śląsk Wrocław - BASCO Śląsk Wrocław
- Wisła Kraków - Gwardia Kraków
- Zagłębie Sosnowiec - Victoria Sosnowiec
[edytuj] Ciekawostki
- Pierwszym zawodnikiem w PLK, który wcześniej grał w NBA był Ricky Calloway w sezonie 1996/1997 reprezentował AZS Toruń a w sezonie 1990/1991 grał w Sacramento Kings
- Pierwszym czarnoskórym graczem w lidze był Kent Washington (Start Lublin 1978-1981, Zagłębie Sosnowiec 1981-1983) zagrał także epizod w "Misiu" jako Ryszard Ochódzki w młodości "kiedy był Murzynem i grał w kosza"
[edytuj] Galeria
-
Anwil Włocławek
- Mistrz Polski 2003 -
Prokom Trefl Sopot
- Mistrz Polski 2005 -
Andrej Urlep - trenerska osobowość PLK
-
Hala Turowa Zgorzelec - marzec 2008
[edytuj] Bibliografia
- Krzysztof Łaszkiewicz: Polska koszykówka męska 1928-2004. Inowrocław: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy "Pozkal", 2004. ISBN 83-89390-20-5.
[edytuj] Zobacz też
- Polski Związek Koszykówki
- Mecz Gwiazd PLK
- I liga polska w koszykówce
- II liga polska w koszykówce
- Polska Liga Koszykówki Kobiet
- Polska Liga Koszykówki na Wózkach
Przypisy
- ↑ plk.pl: Dominet Basket Liga (pol.). [dostęp 21 listopada 2005].
- ↑ 2,0 2,1 przegladligowy.pl: Falstart PLK, liga bez sponsora? (pol.). [dostęp 25 września 2008].
- ↑ 3,0 3,1 plk.pl: Rusza Dominet Bank Ekstraliga (pol.). [dostęp 11 października 2006].
- ↑ plk.pl: Teraz Tauron Basket Liga! (pol.). [dostęp 27 kwietnia 2010].
- ↑ plk.pl: Tauron Polska Energia - sponsor tytularny PLK (pol.). [dostęp 9 września 2010].
- ↑ plk.pl: Tauron i TVP Sport nadal z nami! (pol.). [dostęp 29 sierpnia 2011].
- ↑ plk.pl: PLK w iTVP (pol.). [dostęp 4 listopada 2005].
- ↑ Łukasz Szewczyk: Koszykówka w Polsacie (pol.). [dostęp 18 sierpnia 2006].
- ↑ sportowefakty.pl: TVP będzie transmitować mecze PLK (pol.). [dostęp 28 lipca 2008].
- ↑ K. Łaszkiewicz, Polska Koszykówka Męska 1928-2004
- ↑ Marcin Wesołek: Rekordzista Wójcik zaatakuje 10 tysięcy (pol.). [dostęp 18 lutego 2009].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona internetowa PLK
- Oficjalna strona internetowa PZKosz.
- Galeria z logami polskich klubów koszykarskich na francuskiej wikipedii
|
|||||||||||
|
|||||