Powiat bełchatowski – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Powiat bełchatowski | |||||||||||
|
|||||||||||
Położenie na mapie województwa |
|||||||||||
| Województwo | łódzkie | ||||||||||
| Siedziba władz powiatu | Bełchatów | ||||||||||
| Starosta | Szczepan Józef Chrzęst | ||||||||||
| Powierzchnia | 967,57 km² | ||||||||||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
113 095 117 osób/km² |
||||||||||
| Urbanizacja | 61,69% | ||||||||||
| Tablica rejestracyjna | EBE | ||||||||||
|
|||||||||||
| Adres starostwa powiatowego |
ul. Pabianicka 17/19 97-400 Bełchatów |
||||||||||
| Strona internetowa powiatu | |||||||||||
Powiat bełchatowski - powiat w Polsce (województwo łódzkie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Bełchatów.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
[edytuj] Położenie i obszar
Powiat bełchatowski ma obszar[1] 967,57 km².
Powiat stanowi 5,31% powierzchni województwa łódzkiego.
[edytuj] Podział administracyjny
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejskie: Bełchatów
- gminy miejsko-wiejskie: Zelów
- gminy wiejskie: Bełchatów, Drużbice, Kleszczów, Kluki, Rusiec, Szczerców
- miasta: Bełchatów, Zelów
| lp. | Herb | Gmina | siedziba | powierzchnia (km²) |
ludność | gęstość zaludnienia (osób/km²) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Bełchatów | Bełchatów | 180,35 | 9773 | 54 | |
| 2 | Drużbice | Drużbice | 113,33 | 4937 | 44 | |
| 3 | Kleszczów | Kleszczów | 124,76 | 4585 | 37 | |
| 4 | Kluki | Kluki | 118,54 | 4085 | 34 | |
| 5 | Rusiec | Rusiec | 99,91 | 5348 | 54 | |
| 6 | Szczerców | Szczerców | 128,95 | 7759 | 60 | |
| 7 | Zelów | Zelów | 167,09 | 15196 | 91 | |
| 8 | Bełchatów | - | 34,64 | 61412 | 1773 | |
| Razem | - | 8 | 7 | 967,57 | 113 095 | 117 |
[edytuj] Historia
Powiat bełchatowski został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie łódzkim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat bełchatowski złożyło się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z powiatu piotrkowskiego w tymże województwie [3]:
- miasto Bełchatów
- gromady Bełchatów, Bińków [4], Bujny Szlacheckie, Chabielice, Domiechowice, Gręboszew [5], Grocholice [6], Janów, Kamień, Kaszewice, Kącik, Kleszczów, Kluki, Lubiec, Łękawa, Łękińsko, Parzno, Ruszczyn, Suchcice, Sromutka i Wadlew
1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla a w ich miejsce reaktywowano gminy. Powiat bełchatowski podzielono na 1 miasto i 6 gmin [7]:
Powiat nie obejmował wówczas miasta Zelów [8] i gminy Zelów, które należały do powiatu łaskiego ani gminy Rusiec, którą powołano w powiecie pajęczańskim (obie w woj. łódzkim) [7]. Objął natomiast gminę Szczerców, należącą do 1954 roku do powiatu łaskiego.
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu bełchatowskiego włączono do nowo utworzonego województwa piotrkowskiego [9].
1 lutego 1977 roku zniesiono gminę Grocholice, której większość obszaru włączono do gminy Bełchatów [10] oraz fragmentarnie do miasta Bełchatowa (Grocholice i Zamoście), do którego równocześnie przyłączono także część obszaru gminy Bełchatów (m.in. Bińków i Politanice) [11]. 1 października 1982 roku z gminy Drużbice wyłączono sołectwo Ostoja i włączono je do gminy Zelów [12]. 1 stycznia 1988 roku do Bełchatowa przyłączono część wsi Ludwików, Zdzieszulice Dolne i Zdzieszulice Górne z gminy Bełchatów [13]. 27 listopada 1996 roku miasto Bełchatów zostało określone jako gmina miejska [14]. 1 października 1998 roku z gminy Drużbice wyłączono wieś Świerczyna oraz osadę Kociołki-Las, włączając je do gminy Dłutów [15].
Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w nowym województwie łódzkim przywrócono powiat bełchatowski [16]. W porównaniu z obszarem z 1975 roku powiat został zwiększony o gminy Rusiec (jedyna gmina powiatu która należała do województwa sieradzkiego) i Zelów. Gminy Grocholice nie odtworzono.
W porównaniu z obszarem z 1956 roku jedynie obszar dawnej gromady Ruszczyn leży obecnie na terenie powiatu radomszczańskiego - pozostałe są ponownie w powiecie bełchatowskim.
[edytuj] Demografia
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2009):
| Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| osób | % | osób | % | osób | % | |
| Ogółem | 113 095 | 100 | 57 631 | 50,96 | 55 464 | 49,04 |
| Miasto | 69 408 | 100 | 35 480 | 51,1 | 33 928 | 48,9 |
| Wieś | 43 687 | 100 | 22 151 | 50,7 | 21 536 | 49,3 |
[edytuj] Warunki przyrodnicze
Największymi rzekami przepływającymi przez powiat bełchatowski są Widawka, Grabia, Pilsia.
[edytuj] Sąsiednie powiaty
Powiaty sąsiadujące z powiatem bełchatowskim to:
- powiat pabianicki
- powiat piotrkowski
- powiat radomszczański
- powiat pajęczański
- powiat wieluński
- powiat łaski
[edytuj] Komunikacja
Powiat bełchatowski leży na skrzyżowaniu szlaków drogowych i kolejowych w relacji północ - południe i wschód - zachód. Przez obszar powiatu przebiegają drogi krajowe, wojewódzkie i powiatowe. Drogi krajowe: 8 Wrocław-Warszawa i 12 Kalisz-Piotrków Tryb.-Radom-Lublin, drogi wojewódzkie: 483 relacji Łask-Szczerców-Gmina Nowa Brzeźnica- granica województwa Łódzkiego, 484 relacji Buczek (Łask)-Zelów-Bełchatów-Kamieńsk, 485 relacji Pabianice-Wadlew-Bełchatów, 480 Sieradz-Widawa-Szczerców.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Ireneusz Budzyński: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507. (pol.)
- ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-11. ISSN 1734-6118. (pol.)
- ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 286
- ↑ obecnie dzielnica Bełchatowa; obecna nazwa Binków
- ↑ obecna nazwa Gręboszów
- ↑ obecnie dzielnica Bełchatowa
- ↑ 7,0 7,1 Polska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
- ↑ od 13 listopada 1954 roku prawa osiedla (Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 253), od 31 stycznia 1957 roku prawa miejskie (Dz. U. z 1957 r. Nr 5, poz. 22)
- ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
- ↑ Dz. U. z 1977 r. Nr 2, poz. 11
- ↑ Dz. U. z 1977 r. Nr 2, poz. 12
- ↑ Dz. U. z 1982 r. Nr 23, poz. 166
- ↑ M.P. z 1987 r. Nr 38, poz. 342
- ↑ Dz. U. z 1996 r. Nr 130, poz. 612
- ↑ Dz. U. z 1997 r. Nr 130, poz. 847
- ↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
|
||||||||||
|
||||||||||||||||
|
||||||||||||||