Poznaj przeszłość Warszawy

Powiat dzierżoniowski
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Województwo	dolnośląskie
Siedziba władz powiatu	Dzierżoniów
Starosta	Janusz Guzdek
Powierzchnia	478,34 km²
Ludność (30.06.2010)  • liczba  • gęstość	103 387[1] 220,1 osób/km²
Urbanizacja	81,39%
Tablica rejestracyjna	DDZ
gminy miejskie 4 miejsko-wiejskie 1 wiejskie 2
Adres starostwa powiatowego	Rynek 27 58-200 Dzierżoniów
Strona internetowa powiatu

Powiat dzierżoniowski – powiat w Polsce (województwo dolnośląskie), utworzony w 1999 r. w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Dzierżoniów.

W skład powiatu wchodzą:

• gminy miejskie: Bielawa, Dzierżoniów, Pieszyce, Piława Górna
• gminy miejsko-wiejskie: Niemcza
• gminy wiejskie: Dzierżoniów, Łagiewniki
• miasta: Bielawa, Dzierżoniów, Pieszyce, Piława Górna, Niemcza

Graniczy z powiatami: wrocławskim, świdnickim, wałbrzyskim, ząbkowickim, strzelińskim oraz kłodzkim.

[edytuj] Podział administracyjny

[edytuj] Demografia

Liczba ludności (dane z 31 grudnia 2007):

[edytuj] Historia

Powiat dzierżoniowski istniał już w poprzednim podziale administracyjnym Polski w latach 1956-1975, a utworzono go po II wojnie światowej (początkowo pod nazwą powiat rychonecki). Po 1975 r. wchodził w skład dwóch województw: wałbrzyskiego i wrocławskiego.

Historycznie obszar ten był pod wpływem Piastów Śląskich, Czech, Austrii, Prus i Niemiec. Pierwsze pisemne wzmianki pochodzą z XII w. i odnoszą się do Dzierżoniowa i Niemczy. Od XVI w. obszar powiatu jest terenem rozwoju ośrodków tkactwa. Przez ten teren przetaczało się wiele wojen – wojny husyckie z XV w. i wojna trzydziestoletnia 1618-1648. Z ważnych wydarzeń należy jeszcze odnotować bunt tkaczy z 1844 r. opisany przez Gerharta Hauptmanna w dramacie Tkacze.

[edytuj] Geografia

Powiat dzierżoniowski leży na Przedgórzu Sudeckim. W związku z tym rzeźba terenu jest zróżnicowana – od równinnej do górskiej. Na jego terenie znajdują się część nizinna (Kotlina Dzierżoniowska), wyżynna (Wzgórza Bielawskie, Krzyżowe, Gilowskie i Łagiewnickie) oraz górska (Góry Sowie i masyw Ślęży). Najwyższym szczytem górskim jest Wielka Sowa – 1015 m n.p.m. Najważniejszą rzeką regionu jest Piława.

[edytuj] Władza powiatu dzierżoniowskiego

Władzę w powiecie dzierżoniowskim sprawuje Rada Powiatu Dzierżoniowskiego (organ uchwałodawczy) i Zarząd Powiatu ze Starostą na czele (organ wykonawczy).

[edytuj] Starostowie Powiatu

• Piotr Wiśniowski - 1998-2002
• Zbigniew Rak - 2002-2003
• Zbigniew Skowroński - 2003-2006
• Janusz Guzdek - 2006-do teraz

[edytuj] Rada Powiatu Dzierżoniowskiego

Rada Powiatu Dzierżoniowskiego - organ stanowiący i kontrolny samorządu powiatu z siedzibą w Dzierżoniowie. Istnieje od 1998 r.; w jego skład wchodzą radni wybierani w powiecie dzierżoniowskim, w wyborach bezpośrednich na kadencje trwające 4 lata. Obecna IV Kadencja rady trwa od 2010 do 2014 roku. Przewodniczącym Rady Powiatu Dzierżoniowskiego jest Jacek Grzebieluch. Starostą powiatu dzierżoniowskiego jest Janusz Guzdek^[2].

[edytuj] Wybory do rady

Radni do Rady Powiatu Dzierżoniowskiego są wybierani w wyborach co 4 lata w czterech okręgach wyborczych, które nie mają swoich oficjalnych nazw. Zasady i tryb przeprowadzenia wyborów określa odrębna ustawa. Skrócenie kadencji rady może nastąpić w drodze referendum powiatowego.

[edytuj] Organizacja Rady Powiatu

Radę Powiatu Dzierżoniowskiego tworzy 21 radnych, wybierających spośród siebie przewodniczącego i dwóch wiceprzewodniczących^[4]. Radni pracują w tematycznych komisjach stałych i doraźnych. Komisje Stałe^[5]:

Komisja Rewizyjna

Komisja Edukacji

Komisja Rozwoju Gospodarczego

Komisja Planowania, Budżetu i Finansów

Komisja Ochrony Zdrowia i Spraw Społecznych

Komisja Kultury, Sportu i Turystyki

[edytuj] Historia Rady Powiatu

[edytuj] I kadencja (1998-2002)

Prezydium^[6]

• Przewodnicząca: Zofia Mirek
• Wiceprzewodnicząca: Zofia Cupak
• Wiceprzewodniczący: Wiesław Matczak (do 2001), Stanisław Modrzejewski

Kluby radnych^[7]:

• Sojusz Lewicy Demokratycznej - 14 radnych
• Akcja Wyborcza Solidarność - 13 radnych
• Ponadpartyjne Forum Samorządowe - 3 radnych
• Przymierze Społeczne - 6 radnych
• Nasz Powiat - 3 radnych.

Zmiany w radzie powiatu^[6]

• 2000 - Wiesław Matczak występuje z klubu SLD, zostając radnym niezrzeszonym.
• 2001 - nastąpiło scalenie Klubu Nasz Powiat z Klubem AWS.
• 2002 - w marcu radni: Danuta Powierza i Zbigniew Jednoróg przechodzą do klubu SLD z PS; z kolei w kwietniu powstaje Klub Zgoda Samorządowa (ZS), liczący 6 radnych.

[edytuj] II kadencja (2002-2006)

Prezydium^[6]

• Przewodnicząca: Zofia Mirek
• Wiceprzewodniczący: Krzysztof Zawadzki
• Wiceprzewodniczący: Wiesław Kaptur (do 2003), Zbigniew Kwaśnik

Kluby radnych:^[6]

• Obywatelski Blok Samorządowy - 9 radnych
• Przymierze - 4 radnych
• Sojusz Lewicy Demokratycznej - 11 radnych

Zmiany w radzie powiatu:^[6]

• październik 2003 - powstaje klub radnych Forum z podziału klubu OBS, liczący 4 radnych.
• listopad 2003 - Ferdynand Ardelli zostaje radnym niezrzeszonym.

[edytuj] III kadencja (2006-2010)

Prezydium^[8]

• Przewodniczący: Mateusz Cegiełka
• Wiceprzewodniczący: Roman Gabrowski
• Wiceprzewodniczący: Krzysztof Zawadzki

Kluby radnych^[9]

• Platforma Obywatelska - 6 radnych
• Obywatelski Blok Samorządowy - 5 radnych
• Prawo i Sprawiedliwość - 4 radnych
• Lewica i Demokraci - 3 radnych
• Niezrzeszeni - 4 radnych

[edytuj] IV kadencja (2010-2014)

Prezydium

• Przewodniczący: Jacek Grzebieluch
• Wiceprzewodniczący: Albert Blacharz
• Wiceprzewodniczący: Jarosław Tyniec

Kluby radnych

• Platforma Obywatelska - 9 radnych
• Obywatelski Blok Samorządowy - 3 radnych
• Sojusz Lewicy Demokratycznej - 4 radnych
• Prawo i Sprawiedliwość - 3 radnych
• Klub Radnych Forum 2010 - 3 radnych
• Niezrzeszeni - 2 radnych

[edytuj] Zabytki i atrakcje turystyczne

• Dzierżoniów:
  • Ratusz – wybudowany w XIII w. jako dom handlowy i centrum kupieckie. Od 1337 siedziba władz miejskich. W latach 1972-1975 gruntownie przebudowany.
  • Wieża ratuszowa – pozostałość po starym średniowiecznym ratuszu. Pełniła wtedy rolę strażnicy i punktu obronnego. Dziś jest punktem widokowym, skąd można podziwiać panoramę miasta i okolic.
  • Kościół św. Jerzego – wybudowany początkowo jako drewniany, prawdopodobnie za czasów księcia Bolesława Kędzierzawego w 1159. W 1338 przekazany przez księcia Bolka II zakonowi rycerskiemu joannitów. Przebudowany na przełomie XV/XVI w.
  • Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP – wybudowany w 1340 przez zakon joannitów.
  • Kościół Maryi Matki Kościoła – klasycystyczny kościół wybudowany w latach 1795-1798 według projektu architekta K. G. Lomghansa
  • Kościół Świętej Trójcy – wybudowany w XIII w. jako kaplica cmentarna.
  • Kaplica grobowa rodu Sadebecków – wzniesiona w 1805 przez patrycjuszowski ród Sadebecków, mająca postać rotundy.
  • Mury obronne – wzniesione pod koniec XIII w. na polecenie księcia Świdnickiego Bolka I. Wzmocnione basztami i półbasztami łupinowymi. Po wojnie husyckiej dobudowano mury wewnętrzne tworząc w ten sposób pas zieleni (międzymurze). W XVIII w. częściowo zlikwidowane.
  • Synagoga w Dzierżoniowie - synagoga wybudowana w 1870 r.

 Osobny artykuł: Zabytki Dzierżoniowa.

• Bielawa
  • Neogotycki kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
  • Kościół pw. Bożego Ciała
  • Kościół pw. Świętego Ducha
  • Pałac Sandreckich
  • Pływalnia "Aquarius"
  • Wyciągi narciarskie
  • Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy "Sudety"
  • Góra Parkowa
  • Łysa Góra
  • Kalenica

 Osobny artykuł: Zabytki Bielawy.

• Niemcza:
  • mury obronne z XIII w.
  • zamek z XV w.
• Pieszyce:
  • zamek z XVII w.
• Mościsko:
  • Kościół św. Jana Chrzciciela
• Przerzeczyn-Zdrój:
  • zespół renesansowych nagrobków rycerskich w murach kościoła
  • Średniowieczne krzyże pokutne
• Wojsławice:
  • Arboretum

[edytuj] Wydarzenia kulturalne i sportowe

• Jarmark św. Jerzego - Dzierżoniów - kwiecień
• Majówka – impreza folklorystyczna w Bielawie – maj
• Dni Dzierżoniowa - maj
• Dni Niemczy - maj
• StreetFighter Festival (SFF) – impreza motocyklowa w Bielawie – maj/czerwiec
• Dni Bielawy – czerwiec
• Dni Piławy Górnej – czerwiec
• Dni Pieszyc – czerwiec
• Poezja na murach – koncert poezji śpiewanej w Dzierżoniowie – czerwiec
• Sudeckie Lato – festyn sportowo-rekreacyjny w Bielawie – lipiec
• Tolk-Folk] – festiwal Tolkiena w Bielawie – lipiec
• Miodobranie - Jarmark Pszczelarski w Dzierżoniowie - sierpień
• Regałowisko – Międzynarodowy festiwal muzyki reggae w Bielawie – sierpień
• Prezentacje Dzierżoniowskie – wrzesień
• Sowiogórski Festiwal Techniki - Dzierżoniów - wrzesień
• Darcie gumy Kormoran Grand Prix – zawody dla siłaczy w Bielawie – listopad
• Poetycka Stajnia - Ogólnopolski Konkurs Poezji Śpiewanej w Dzierżoniowie - listopad

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne powiatu dzierżoniowskiego

• Zespół Szkół Ogólnokształcących w Dzierżoniowie z I Liceum Ogólnokształcącym im. J. Śniadeckiego
• II Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II w Dzierżoniowie
• Zespół Szkół Nr 1 im. prof. Wilhelma Rotkiewicza w Dzierżoniowie
• Zespół Szkół Nr 2 im. prof. Tadeusza Kotarbińskiego w Dzierżoniowie
• Zespół Szkół Nr 3 im. Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej w Dzierżoniowie
• Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące w Dzierżoniowie
• Zespół Szkół Ogólnokształcących w Bielawie z Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego
• Zespół Szkół w Bielawie
• Zespół Szkół im. ks. Jana Dzierżonia w Pieszycach

[edytuj] Miejscowości powiatu dzierżoniowskiego

Poniższy wykaz przedstawia wszystkie miasta, wsie i dzielnice miast (leżące poza główną częścią miast) w powiecie. Miasta: Piława Górna, wsie: Gola Dzierżoniowska i dzielnice Rościszów.

Bielawa - gmina Bielawa

Józefówek

Kamieniczki

Byszów - gmina wiejska Dzierżoniów
Dobrocin - gmina wiejska Dzierżoniów
Dzierżoniów - gmina miejska Dzierżoniów
Gilów - gmina Niemcza
Gola Dzierżoniowska - gmina wiejska Dzierżoniów
Jaźwina - gmina Łagiewniki
Jędrzejowice - gmina wiejska Dzierżoniów
Jodłownik - gmina wiejska Dzierżoniów
Kiełczyn - gmina wiejska Dzierżoniów
Kietlin - gmina Niemcza
Kołaczów - gmina Łagiewniki
Książnica - gmina wiejska Dzierżoniów
Ligota Mała - gmina Niemcza
Ligota Wielka - gmina Łagiewniki
Łagiewniki - gmina Łagiewniki
Młynica - gmina Łagiewniki
Mościsko - gmina wiejska Dzierżoniów
Myśliszów - gmina wiejska Dzierżoniów
Niemcza - gmina Niemcza

Wojsławice

Nowa Wieś Niemczańska - gmina Niemcza
Nowizna - gmina wiejska Dzierżoniów
Oleszna - gmina Łagiewniki
Ostroszowice - gmina wiejska Dzierżoniów
Owiesno - gmina wiejska Dzierżoniów
Pieszyce - gmina Pieszyce

Bratoszów

Dorotka

Kamionki

Lasocin

Piskorzów

Potoczek

Rościszów

Piława Dolna - gmina wiejska Dzierżoniów
Piława Górna - gmina Piława Górna

Kośmin

Podlesie - gmina Niemcza
Przerzeczyn-Zdrój - gmina Niemcza
Przystronie - gmina Łagiewniki
Radzików - gmina Łagiewniki
Ratajno - gmina Łagiewniki
Roztocznik - gmina wiejska Dzierżoniów
Sieniawka - gmina Łagiewniki
Sienice - gmina Łagiewniki
Słupice - gmina Łagiewniki
Sokolniki - gmina Łagiewniki
Stoszów - gmina Łagiewniki
Trzebnik - gmina Łagiewniki
Tuszyn - gmina wiejska Dzierżoniów
Uciechów - gmina wiejska Dzierżoniów
Wilków Wielki - gmina Niemcza
Włóki - gmina wiejska Dzierżoniów

[edytuj] Najwyższe szczyty

Wielka Sowa (Góry Sowie) - 1015 m n.p.m.
Kalenica (Góry Sowie) - 964 m n.p.m.
Wilczyna (Góry Sowie) - 665 m n.p.m.
Kuczaba (Góry Sowie) - 654 m n.p.m.
Radunia (Masyw Ślęży) - 578 m n.p.m.
Cisówka (Góry Sowie) - 490 m n.p.m.
Szczytna (Masyw Ślęży) - 480 m n.p.m.
Góra Parkowa (Góry Sowie) - 455 m n.p.m.
Krowiak - 397 m n.p.m.
Łysa Góra - 365 m n.p.m.
Lipowa Góra - 357,2 m n.p.m.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

Portal:
Powiat dzierżoniowski

• Oficjalna strona powiatu dzierżoniowskiego
• Biuletyn Informacji Publicznej – powiat dzierżoniowski

p • d • e Województwo dolnośląskie Powiaty grodzkie Jelenia Góra • Legnica • Wrocław Powiaty ziemskie bolesławiecki • dzierżoniowski • głogowski • górowski • jaworski • jeleniogórski • kamiennogórski • kłodzki • legnicki • lubański • lubiński • lwówecki • milicki • oleśnicki • oławski • polkowicki • strzeliński • średzki • świdnicki • trzebnicki • wałbrzyski • wołowski • wrocławski • ząbkowicki • zgorzelecki • złotoryjski

p • d • e Powiat dzierżoniowski Miasta Bielawa • Dzierżoniów • Niemcza • Pieszyce • Piława Górna Gminy miejskie Bielawa • Dzierżoniów • Pieszyce • Piława Górna Gminy miejsko-wiejskie Niemcza Gminy wiejskie Dzierżoniów • Łagiewniki