Poznaj przeszłość Warszawy

Powiat grodziski
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Województwo	wielkopolskie
Siedziba władz powiatu	Grodzisk Wielkopolski
Starosta	Mariusz Zgaiński
Powierzchnia	643,72 km²
Ludność (2010)  • liczba  • gęstość	50 048 77,74 osób/km²
Urbanizacja	37,84%
Tablica rejestracyjna	PGO
gminy miejskie - miejsko-wiejskie 3 wiejskie 2
Adres starostwa powiatowego	ul. Żwirki i Wigury 1 62-065 Grodzisk Wielkopolski
Strona internetowa powiatu

Powiat grodziski — powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Grodzisk Wielkopolski.

W skład powiatu wchodzą:

• gminy miejsko-wiejskie: Grodzisk Wielkopolski, Rakoniewice, Wielichowo
• gminy wiejskie: Granowo, Kamieniec
• miasta: Grodzisk Wielkopolski, Rakoniewice, Wielichowo

Powiat grodziski istniał w latach 1887-1932, 1941-1945 i od 1999.

[edytuj] Demografia

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2010):

[edytuj] Historia Powiatu Grodziskiego

• W początkowym okresie państwa Piastów ziemia grodziska wchodziła w skład rozległej kasztelani zbąskiej. Po śmierci króla Przemysła II w 1296 roku, Wielkopolskę próbowali opanować pretendenci do korony Henryk I książę głogowski i Władysław I Łokietek książę kujawski. W wyniku działań wojennych Henryk I opanował prawie całą Wielkopolskę. Jeszcze w 1296 roku, na mocy układu zawartego w Krzywiniu, książę Władysław Łokietk, zrzekł się swoich praw do części Wielkopolski na rzecz Henryka I. Obszar kasztelani zbąskiej dostał się pod panowanie książąt śląskich. Znaczenie, krótko wcześniej powstałego Grodziska musiało być znaczne, skoro miasto zostało dystryktem i utworzono mennicę bijącą monety "kwartnik" na potrzeby księstwa.

Po śmierci Henryka I w 1309 roku, wspólne rządy nad księstwem sprawowali jego synowie.

• W 1312 roku, następuje podział księstwa między braci. Grodzisk dostaje się pod panowanie książąt żagańskich. Dalej jest dystryktem w latach 1312-1314 i nadal bije monety na potrzeby księstwa.
• W XV w. powstaje nowy podział administracyjny kraju, dawne kasztelanie zastępują powiaty.
• Od 1444 roku, (najstarsza wzmianka), aż do 1815 roku, Grodzisk należy do powiatu kościańskiego.
• W 1815 roku, zaborcze władze pruskie, tworzą nowy podział administracyjny. W wyniku czego utworzono powiat bukowski, do którego przynależał Grodzisk. W 1848 roku, za udział mieszkańców Buku (kosynierzy bukowscy) w Wiośnie Ludów, władze pruskie ukarały Buk przeniesieniem siedziby władz do Nowego Tomyśla.
• W latach 1848-1887, Grodzisk nadal należał do powiatu bukowskiego, z siedzibą jednak w Nowym Tomyślu.
• W 1887roku, dawny powiat bukowski podzielono na dwa tworząc powiat nowotomyski i grodziski. Początkowo w granicach Cesarstwa Niemiec, a od 1918 w granicach Polski. W skład powiatu poza Grodziskiem wchodziły miasta Buk i Opalenica.

Starostwo powiatowe w Grodzisku

• W 1932 roku, zlikwidowano powiat grodziski, włączając go całkowicie do powiatu nowotomyskiego. Mimo, że w omawianym okresie był miastem znacznie większym i po włączeniu był największym miastem połączonego powiatu. (Grodzisk 6234, Zbąszyń 5500, Opalenica 4371, Buk 3657, Nowy Tomyśl 2576 i Lwówek 2570 osób).
• W 1941 roku, okupacyjne władze hitlerowskie, tworzą na nowo powiat grodziski (Kreisstadt Gratz) tym razem z całym daw. powiatem nowotomyskim.
• W 1945 roku, powołano powiat grodziski i wybrano starostę w osobie Maksymiliana Hollanda, byłego do 1939 roku, burmistrza Buku. W tym samym czasie 4 lutego 1945 roku, ukazała się odezwa mianowanego przez wojskowe władze rosyjskie starosty powiatowego w Nowym Tomyślu Stanisława Sarbaka, w której oświadczał, że powiat jest identyczny z tym z przed 1939 roku. Szybko zażegnano zaistniały spór między obu miastami. Starostwo w Grodzisku rozwiązano, a Maksymilian Holland został wice-starostą nowotomyskim.
• Od 1945 do 1975 roku, Grodzisk należał do powiatu nowotomyskiego, co na wiele lat spowodowało gospodarczy i ludnościowy zastój miasta.
• W 1954 roku, odżyła sprawa przywrócenia siedziby powiatu, zakończona niepowodzeniem. Wspólny wniosek komisji złóżonej z przedstawicieli Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu i Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Tomyślu odrzucał starania Grodziska o powiat, podając " wręcz śmieszną" przyczynę, brak 35 mieszkań na przekwaterowanie lokatorów, którzy po wojnie zamieszkali w byłym starostwie.

W tymże 1954 roku, dokonano wielu zmiam na mapie województwa poznańskiego. Z powiatu kępińskiego wydzielono powiat ostrzeszowski, w 1956 wydzielono z powiatu jarocińskiego powiat pleszewski, z powiatu wrzesińskiego, powiat słupecki.

• W 1971 roku, podjęto następną próbę reaktywowania powiatu grodziskiego. Społeczeństwo miało już dość rządów Nowego Tomyśla. Miasto coraz bardzie traciło na znaczeniu.

CDN.

[edytuj] Wykaz Starostów Grodziskich

[edytuj] Bibliografia

• Wielkopolska poprzez wieki, Jerzy Topolski, WP. 1973
• Grodzisk Wielkopolski Zarys Dziejów, Bogusław Polak, Grodzisk 1990
• Dzieje Wielkopolski tom I Poznań 1973
• Grodzisk Wielkopolski Dzieje powiatu i starania o jego restytucję, Dariusz Matelski, Grodzisk 1998
• KS Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - monografia, Andrzej Hojan, Poznań 1997
• Kierunki nr 50 z 12 grudnia 1971
• Gazeta Poznańska z 18 grudnia 1971

p • d • e Powiat grodziski Miasta Grodzisk Wielkopolski • Rakoniewice • Wielichowo Gminy miejsko-wiejskie Grodzisk Wielkopolski • Rakoniewice • Wielichowo Gminy wiejskie Granowo • Kamieniec

p • d • e Województwo wielkopolskie Powiaty grodzkie Kalisz • Konin • Leszno • Poznań Powiaty ziemskie chodzieski • czarnkowsko-trzcianecki • gnieźnieński • gostyński • grodziski • jarociński • kaliski • kępiński • kolski • koniński • kościański • krotoszyński • leszczyński • międzychodzki • nowotomyski • obornicki • ostrowski • ostrzeszowski • pilski • pleszewski • poznański • rawicki • słupecki • szamotulski • średzki • śremski • turecki • wągrowiecki • wolsztyński • wrzesiński • złotowski