Powiat grudziądzki – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Powiat grudziądzki | |||||||||||
|
|||||||||||
Położenie na mapie województwa |
|||||||||||
| Województwo | kujawsko-pomorskie | ||||||||||
| Siedziba władz powiatu | Grudziądz | ||||||||||
| Starosta | Marek Szczepanowski | ||||||||||
| Powierzchnia | 728,39 km² | ||||||||||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
38 708 52,76 osób/km² |
||||||||||
| Urbanizacja | 13,59% | ||||||||||
| Tablica rejestracyjna | CGR | ||||||||||
|
|||||||||||
| Adres starostwa powiatowego |
ul. Małomłyńska 1 86-300 Grudziądz |
||||||||||
| Strona internetowa powiatu | |||||||||||
Powiat grudziądzki – powiat w Polsce (w północno-wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Grudziądz. Największym miastem w powiecie jest Łasin.
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejsko-wiejskie:
Łasin,
Radzyń Chełmiński - gminy wiejskie:
Grudziądz,
Gruta,
Rogóźno,
Świecie nad Osą - miasta:
Łasin,
Radzyń Chełmiński
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] 1818-1945
Powiat grudziądzki utworzono w 1818 roku. Powiat wchodził w skład rejencji kwidzyńskiej znajdującej się w prowincji Prusy Zachodnie. W 1900 r. w powiecie grudziądzkim (bez miasta Grudziądz) zamieszkiwało 58% Niemców i 40% Polaków. Ewangelicy stanowili 50% mieszkańców, a katolicy 48%.
23 stycznia 1920 r. powiat grudziądzki został przejęty przez administrację polską. Wchodził w skład województwa pomorskiego z siedzibą w Toruniu. W 1921 r. w powiecie grudziądzkim zamieszkiwało 33% Niemców i 67% Polaków, a w 1931 r. już tylko 18% Niemców.
W latach okupacji powiat podlegał rejencji kwidzyńskiej Okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie.
[edytuj] 1945-1975
W latach 1945-1950 powiat wchodził w skład województwa pomorskiego z siedzibą w Bydgoszczy.
W latach 1950-1975 powiat wchodził w skład województwa bydgoskiego z siedzibą w Bydgoszczy. Powiat liczył wtedy: 2 miasta, 7 gmin i 96 gromad.
Miasta: Łasin i Radzyń Chełmiński
Gminy: Gmina Grudziądz, Gmina Gruta, Gmina Łasin, Gmina Mokre, Gmina Radzyń Chełmiński, Gmina Rogóźno i Gmina Świecie nad Osą.
W 1973 r. powiat liczył 1 miasto i 5 gmin (bez Radzynia Chełmińskiego i Gminy Radzyń Chełmiński które to należały wtedy do powiatu wąbrzeskiego).
[edytuj] Demografia
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):
| Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| osób | % | osób | % | osób | % | |
| Ogółem | 38 433 | 100 | 19 299 | 50,2 | 19 134 | 49,8 |
| Miasto | 5203 | 100 | 2755 | 53 | 2448 | 47 |
| Wieś | 33 230 | 100 | 16 544 | 49,8 | 16 686 | 50,2 |
[edytuj] Jednostki organizacyjne powiatu, inspekcje, służby
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Kazimierza Jagiellończyka w Łasinie
- Placówka Opiekuńczo – Wychowawcza w Wydrznie
- Placówka Opiekuńczo – Wychowawcza w Białochowie
- Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie
- Powiatowy Zarząd Dróg w Grudziądzu
- Powiatowy Rzecznik Konsumentów
- Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego
[edytuj] Walory turystyczno-przyrodnicze
W Grudziądzu rozpoczyna swój bieg pięć znakowanych szlaków turystycznych, które przebiegają przez najciekawsze fragmenty powiatu. Szlak czerwony wiedzie przez Nową Wieś, Wielki Wełcz, rezerwat "Jamy" do Gardei. Jego druga odnoga prowadzi z Grudziądza przez Radzyń Chełmiński do Ryńska. Szlak żółty prowadzi przez Rogóźno-Zamek, do jeziora Kudznia, kolejny zielony łączy Świecie nad Osą, Mełno i Radzyń Chełmiński. Ostatnia trasa oznaczona kolorem niebieskim prowadzi skrajem Wysoczyzny Chełmińskiej przez Mnirelk, Goplin i Klamry. Jedną z największych atrakcji turystycznych powiatu są pozostałości średniowiecznych zamków krzyżackich w Radzyniu Chełmińskim, Rogóźnie i Pokrzywnie. Najsławniejsza z warowni w Radzyniu Chełmińskim posiada klasę międzynarodową w skali oszacowania wartości zabytków. Do naszych czasów zachowało się południowe skrzydło zamku z kaplicą i dwoma narożnymi kwadratowymi wieżami, część przyziemia a także przedzamcze w formie trapezu. Z udostępnionych do zwiedzania wież zamkowych turyści mogą podziwiać panoramę rozciągająca się na miasteczko i okolice. Z położonego na wyniosłym wzgórzu zamku w Rogóźnie pozostało czworoboczna wieża z bramą wjazdową, resztki murów, fragmenty przedzamcza oraz budynki gospodarcze z przełomu XVIII i XIX wieku. W Pokrzywnie obejrzeć można część zamkowych murów oraz trój kondygnacyjny spichlerz na przedzamczu.
Teren powiatu grudziądzkiego oferuje wiele atrakcji turystom również dzięki bogactwu form morfologicznych i osobliwościom przyrody. Spragnieni wypoczynku nad wodą, mogą zażywać kąpieli w licznych jeziorach, spośród których najlepiej zagospodarowane są: j. Łasińskie, j. Kuchnia, j. Nogat. Pasjonaci żeglarstwa i sportów wodnych znajdą dogodne warunki nad j. Łasińskim. Jeziora i rzeki powiatu są ponadto znakomitymi miejscami do wędkowania. Amatorzy wycieczek pieszych i rowerowych mogą podziwiać nieskażoną przyrodę na terenach rezerwatów przyrody: "Jamy", "Dolina Osy" i "Rogóźno Zamek". Największym jest rezerwat "Dolina Osy" zajmujący 665,11 ha. Utworzony został w 1994 r. dla ochrony unikatowego krajobrazu wijącej się między stromymi zboczami rzeki. Rezerwat leśny "Jamy" o powierzchni 106,11 ha (utworzony w 1967 r.) chroni fragmenty buczyny pomorskiej oraz zbiorowiska grądowe.
[edytuj] Transport drogowy
Drogi przebiegające przez teren powiatu:
- A1 (Rusocin - Nowe Marzy - Grudziądz - Lisewo - Lubicz - Stryków - Gorzyce granica państwa
z Czechami
) - S16 16 (91 Dolna Grupa - Grudziądz - Rogóźno-Zamek - Łasin - Iława - Olsztyn - Ełk - Augustów - Ogrodniki granica państwa
z Litwą
) - 55 (91 Stolno - Mały Rudnik - Grudziądz - Mokre - Dusocin - Kwidzyn - Malbork - Nowy Dwór Gdański S7)
- 533 (Okonin - Mełno)
- 534 (16 55 Grudziądz - Okonin - Radzyń Chełmiński - Wąbrzeźno - Golub-Dobrzyń - Rypin)
- 535 (16 Rogóźno-Zamek - Rogóźno - Rogóźno Pomorskie)
- 538 (Fijewo - Mełno - Gruta - Łasin - Nowe Miasto Lubawskie - Rozdroże)
- 543 (Paparzyn 55 - Radzyń Chełmiński - Jabłonowo Pomorskie - 15 Brodnica)
[edytuj] Transport kolejowy
- 207 (Toruń Wschodni - Wałdowo Szlacheckie - Grudziądz - Rogóźno Pomorskie - Malbork)
- 208 (Działdowo - Brodnica - Jabłonowo Pomorskie - Bursztynowo - Mełno - Nicwałd - Grudziądz - Laskowice Pomorskie - Chojnice)
[edytuj] Turystyka
Ośrodek Wypoczynkowo-Szkoleniowy „Casus” nad jeziorem Łasińskim.
[edytuj] Sąsiednie powiaty
- kujawsko-pomorskie:
miasto Grudziądz,
powiat świecki,
powiat chełmiński,
powiat wąbrzeski,
powiat brodnicki - pomorskie:
powiat kwidzyński - warmińsko-mazurskie:
powiat nowomiejski,
powiat iławski
[edytuj] Bibliografia
- "Diecezja Toruńska Historia i Teraźniejszość T.12 Dekanat Łasiński" Toruń 1997 r.
- Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 289 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 listopada 1955 r. w sprawie utworzenia powiatów golubsko-dobrzańskiego i radziejowskiego oraz zmiany granic niektórych powiatów w województwie bydgoskim.
|
||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||
-
Menu