Premierzy Polski – Wikipedia, wolna encyklopedia
W Polsce oficjalnym tytułem premiera (szefa rządu) od 1921 roku (tj. od wejścia w życie Konstytucji marcowej) jest Prezes Rady Ministrów. W latach 1917-1921 szefa rządu oficjalnie określano jako Prezydenta Ministrów.
Zgodnie z obowiązującą Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku Prezesem Rady Ministrów jest osoba powołana przez Prezydenta Rzeczypospolitej w trybie art. 154 ust. 1 zd. 2, art. 154 ust. 3 zd. 2 lub art. 155 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), która sprawuje obowiązki do czasu powołania nowego Prezesa Rady Ministrów w przepisanym trybie.
[edytuj] Lista polskich premierów na przestrzeni lat
[edytuj] Prezesi Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego (1807-1815)
| L.p. | Obraz | Imię i nazwisko | Objął urząd | Złożył urząd | Panujący Książę Warszawski |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | hr. Stanisław Małachowski | 5 października 1807 | 14 grudnia 1807 | Fryderyk August III Wettyn | |
| 2. | Ludwik Szymon Gutakowski | 14 grudnia 1807 | listopad 1808 | ||
| 3. | ks. Józef Antoni Poniatowski (pełniący obowiązki) |
listopad 1808 | 25 marca 1809 | ||
| 4. | gen. Stanisław Kostka Potocki | 25 marca 1809 | maj 1813 |
[edytuj] Prezesi Rządu Narodowego (1830–1831)
| L.p. | Obraz | Imię i nazwisko | Objął urząd | Złożył urząd | Długość urzędowania |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | ks. Adam Jerzy Czartoryski | 3 grudnia 1830 | 15 sierpnia 1831 | 255 dni | |
| – | Józef Chłopicki, dyktator |
5 grudnia 1830 | 17 stycznia 1831 | 43 dni | |
| 2. | gen. Jan Stefan Krukowiecki | 17 sierpnia 1831 | 7 września 1831 | 21 dni | |
| 3. | Bonawentura Niemojowski | 8 września 1831 | 23 września 1831[1] | 17 dni | |
| 4. | gen. Jan Nepomucen Umiński[2] | 23 września 1831 | 23 września 1831 | 0 pełnych dni, (1 niepełny dzień) |
|
| 5. | gen. Maciej Rybiński[2] | 25 września 1831 | 9 października 1831 | 14 dni |
[edytuj] Prezesi Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej (1846)
| L.p. | Obraz | Imię i nazwisko | Objął urząd | Złożył urząd | Okres urzędowania |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Jan Tyssowski, prezes Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej |
22 lutego 1846 | 24 lutego 1846 | 2 dni | |
| – | Ludwik Gorzkowski, członek triumwiratu Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej |
22 lutego 1846 | 24 lutego 1846 | 2 dni | |
| – | Aleksander Grzegorzewski, członek triumwiratu Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej |
22 lutego 1846 | 24 lutego 1846 | 2 dni | |
| – | Jan Tyssowski, dyktator |
24 lutego 1846 | 3 marca 1846 | 7 dni |
[edytuj] Prezesi Komitetu Narodowego w Poznaniu (1848)
| L.p. | Obraz | Imię i nazwisko | Objął urząd | Złożył urząd |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Gustaw Potworowski | 20 marca 1848 | 9 maja 1848 |
[edytuj] Prezesi Rządu Narodowego (1863–1864)
[edytuj] Prezydenci Ministrów Królestwa Polskiego (1917-1918)
Prezydenci Ministrów Królestwa Polskiego aktu 5 listopada oraz kierownicy ministrów w prowizoriach rządowych.
| L.p. | Zdjęcie | Imię i nazwisko | Objął urząd | Złożył urząd | Długość urzędowania | Urzędująca głowa państwa |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Jan Kucharzewski | 26 listopada 1917 | 27 lutego 1918 | 93 dni | Rada Regencyjna | |
| - | Antoni Ponikowski (kierownik ministrów) |
27 lutego 1918 | 4 kwietnia 1918 | 36 dni | ||
| 2. | Jan Kanty Steczkowski | 4 kwietnia 1918 | 2 października 1918 | 181 dni | ||
| 3. | Jan Kucharzewski | 2 października 1918 | 9 października 1918 | 7 dni | ||
| - | Bohdan Broniewski (w zastępstwie) |
10 października 1918 | 23 października 1918 | 13 dni | ||
| 4. | Józef Świeżyński | 23 października 1918 | 3 listopada 1918 | 11 dni | ||
| – | Władysław Wróblewski (kierownik ministrów) |
3 listopada 1918 | 14 listopada 1918 | 11 dni |
[edytuj] Premier Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej
| L.p. | Zdjęcie | Imię i nazwisko | Objął urząd | Złożył urząd | Długość urzędowania |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Ignacy Daszyński | 7 listopada 1918 | 12 listopada 1918 | 5 dni | |
| - | Stanisław Thugutt (pełniący obowiązki) |
12 listopada 1918 | 17 listopada 1918 | 5 dni |
[edytuj] Premierzy II Rzeczypospolitej (1918-1939)
[edytuj] Premierzy Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie (1939-1990)
Od 5 lipca 1945 rządy te nie miały uznania międzynarodowego.
[edytuj] Przewodniczący Egzekutywy Zjednoczenia Narodowego
| L.p. | Zdjęcie | Imię i nazwisko | Objął urząd | Złożył urząd |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Roman Odzierzyński | 1954 | 1955 | |
| 2. | Adam Ciołkosz | 1955 | 1959 | |
| 3. | Witold Czerwiński | 14 marca 1959 | 1963 | |
| 4. | Adam Ciołkosz | 1963 | grudzień 1966 | |
| – | Jan Starzewski | grudzień 1966 | 1967 | |
| 5. | Kazimierz Sabbat | 1967 | 8 lipca 1972 |
[edytuj] Premierzy Polski Ludowej
[edytuj] Premierzy Rzeczypospolitej Polskiej (1944-1952)
| Lp. | Zdjęcie | Imię i nazwisko | Objął urząd | Złożył urząd | Długość urzędowania |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Edward Osóbka-Morawski | 22 lipca 1944 31 grudnia 1944 28 czerwca 1945 |
31 grudnia 1944 28 czerwca 1945 5 lutego 1947 |
928 dni | |
| 2. | Józef Cyrankiewicz | 6 lutego 1947 | 22 lipca 1952 (20 listopada 1952) |
1993 dni (2114 dni) |
[edytuj] Premierzy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (1952-1989)
| Lp. | Zdjęcie | Imię i nazwisko | Objął urząd | Złożył urząd | Długość urzędowania |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Józef Cyrankiewicz | 22 lipca 1952 | 20 listopada 1952 | 121 dni | |
| 2. | Bolesław Bierut | 20 listopada 1952 | 18 marca 1954 | 483 dni | |
| 3. | Józef Cyrankiewicz | 18 marca 1954 | 23 grudnia 1970 | 6124 dni | |
| 4. | Piotr Jaroszewicz | 23 grudnia 1970 | 18 lutego 1980 | 3344 dni | |
| 5. | Edward Babiuch | 18 lutego 1980 | 24 sierpnia 1980 | 188 dni | |
| 6. | Józef Pińkowski | 24 sierpnia 1980 | 11 lutego 1981 | 171 dni | |
| 7. | Wojciech Jaruzelski | 11 lutego 1981 | 6 listopada 1985 | 1729 dni | |
| 8. | Zbigniew Messner | 6 listopada 1985 | 27 września 1988 | 1056 dni | |
| 9. | Mieczysław Rakowski | 27 września 1988 | 1 sierpnia 1989 | 308 dni | |
| 10. | Czesław Kiszczak[3] | 2 sierpnia 1989 | 24 sierpnia 1989 | 22 dni | |
| 11. | Tadeusz Mazowiecki | 24 sierpnia 1989 | 31 grudnia 1989[4] | 129 dni |
[edytuj] Prezesi Rady Ministrów III Rzeczypospolitej (od 1989)
W III Rzeczypospolitej obowiązywały trzy akty rangi konstytucyjnej regulujące procedurę wyłaniania nowego rządu:
- od 7 kwietnia 1989 do 7 grudnia 1992 Konstytucja PRL z 1952 (od 31 grudnia 1989 jako Konstytucja RP) w wersji po noweli kwietniowej, wedle której proces powołania nowego rządu oparty był na stosownych uchwałach Sejmu (podejmowanych samoistnie bądź na wniosek Prezydenta RP) w sprawie odwołania urzędującego Prezesa Rady Ministrów z jednoczesnym powołaniem nowego Prezesa Rady Ministrów z misją składania wniosków co do składu Rady Ministrów. Do wyłącznej kompetencji Sejmu należało dymisjonowanie urzędującego rządu i jednoczesne powierzanie mu dalszego sprawowania obowiązków do czasu wyłonienia nowego składu Rady Ministrów. Misja kompletowania składu nowego rządu przez premiera kończyła się z chwilą podjęcia przez Sejm uchwały wyrażającej nowemu gabinetowi wotum zaufania w składzie przedstawionym przez premiera. Uchwały te publikowane w Monitorze Polskim wchodziły w życie z chwilą ich podjęcia. Poszczególni ministrowie byli odwoływani uchwałami Sejmu.
- Nowo powołany Prezes Rady Ministrów do czasu skompletowania własnego składu Rady Ministrów stał na czele dotychczasowej Rady Ministrów.
- od 8 grudnia 1992 do 16 października 1997 tzw. Mała Konstytucja, która stanowiła, że nowy rząd powoływany i odwoływany był zarządzeniem Prezydenta RP, po którym Rada Ministrów winna uzyskać w Sejmie wotum zaufania.
- od 17 października 1997 Konstytucja RP reguluje proces powołania rządu w tzw. systemie trzech kroków oraz konstruktywnym wotum nieufności. Do powołania nowej Rady Ministrów niezbędne jest postanowienie Prezydenta RP. Wotum zaufania udzielane jest przez Sejm i jest warunkiem niezbędnym do dalszego sprawowania władzy przez Radę Ministrów.
przerywana pogrubiona linia oznacza poszczególne kadencje Parlamentu
[edytuj] Długość urzędowania premierów

Premierem najdłużej sprawującym swój urząd na przestrzeni lat był Józef Cyrankiewicz, który w ramach pięciu gabinetów RP i PRL urzędował 8238 dni. W okresie międzywojennym najdłużej urzędującym premierem był Felicjan Sławoj Składkowski, który zajmował to stanowisko przez 1233 dni; wśród premierów Rządu na Uchodźstwie Antoni Pająk (3565 dni), a po 1989 roku obecny premier Donald Tusk (1644 pełnych dni wg stanu na 17 maja 2012).
Najkrócej urzędującym prezesem rządu był gen. Jan Nepomucen Umiński, który jako Prezes Rządu Narodowego stracił swoje stanowisko jeszcze tego samego dnia, w którym je uzyskał.
[edytuj] Żyjący byli premierzy
PRL / III RP
- Tadeusz Mazowiecki (doradca Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego ds. polityki krajowej i międzynarodowej)
III RP
- Jan Krzysztof Bielecki (przewodniczący Rady Gospodarczej przy Premierze)
- Jan Olszewski
- Waldemar Pawlak (Wicepremier, minister gospodarki, poseł i prezes PSL)
- Hanna Suchocka (ambasador RP przy Watykanie)
- Józef Oleksy (wiceprzewodniczący SLD)
- Włodzimierz Cimoszewicz (senator w Kole Senatorów Niezależnych)
- Jerzy Buzek (eurodeputowany PO i były przewodniczący Parlamentu Europejskiego)
- Leszek Miller (poseł, przewodniczący klubu parlamentarnego i przewodniczący SLD)
- Marek Belka (prezes NBP)
- Kazimierz Marcinkiewicz
- Jarosław Kaczyński (poseł i prezes PiS)
[edytuj] Zobacz też
- Rada Ministrów w Polsce, Prezydium Rady Ministrów
- noty biograficzne
- prezydenci Polski
- składy rządów polskich
Przypisy
- ↑ Tego dnia złożył dymisję, ale prezesem Rządu Narodowego był formalnie do 25 września 1831 r.
- ↑ 2,0 2,1 wódz naczelny z pełnią władzy cywilnej.
- ↑ 3,0 3,1 Nie zdołał sformować gabinetu.
- ↑ Zmiana nazwy państwa z Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na III Rzeczpospolitą Polską.
- ↑ Desygnacja aktem prezydenta lub uchwałą Sejmu RP.
- ↑ Objęcie urzędu – pierwszy dzień urzędowania – zaprzysiężenie.
- ↑ Złożenie urzędu – ostatni dzień urzędowania.
- ↑ Akt desygnowania na Prezesa Rady Ministrów podpisany przez Prezydenta PRL Jaruzelskiego i przedstawiony Sejmowi PRL do zatwierdzenia na mocy art. 32f ust. 1 pkt 6 Konstytucji PRL.
- ↑ Uchwała Sejmu PRL powołująca na urząd Prezesa Rady Ministrów .
- ↑ Jako nowo mianowany Prezes Rady Ministrów do czasu zgłoszenia wniosków co do składu własnej Rady Ministrów i ich zaakceptowania uchwałą Sejmu PRL kieruje Radą Ministrów w dotychczasowym składzie osobowym t.j. gabinetem M. Rakowskiego.
- ↑ Uchwała Sejmu PRL wyrażająca wotum zaufania dla rządu w składzie zaproponowanym przez premiera Mazowieckiego .
- ↑ Prezes Rady Ministrów podał się do dymisji.
- ↑ Uchwała Sejmu odwołująca rząd i powierzająca mu pełnienie obowiązków do czasu powołania nowego rządu .
- ↑ Rząd pełnił obowiązki bez premiera Mazowieckiego do czasu powołania rządu Bieleckiego 12 I 1991.
- ↑ Od 19 lipca 1989 jako Prezydent PRL; od 31 grudnia 1989 jako Prezydent RP.
- ↑ Kandydat, któremu Prezydent RP Lech Wałęsa 2 grudnia 1990 powierzył misję tworzenia rządu; kilka tygodni później Olszewski zrezygnował nie godząc się z polityką Wałęsy i jego współpracowników - Falstart Olszewskiego. W: Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989-2005. Kraków: Wydawnictwo ARCANA, 2007, s. 132-134. ISBN 83-89243-29-6.
- ↑ Uchwała Sejmu udzielająca wotum zaufania i powołująca nowy składu Rady Ministrów.
- ↑ Uchwała Sejmu RP z dnia 5 grudnia 1991 r. w sprawie przyjęcia ustąpienia Rządu. (M.P. z 1991 r. Nr 45, poz. 313), uchwała przyjmująca ustąpienie rządu Bieleckiego i powierzająca mu pełnienie obowiązków do czasu powołania nowego składu Rady Ministrów.
- ↑ Kandydat, któremu Prezydent RP Lech Wałęsa 8 XI 1991 powierzył misję tworzenia rządu; 13 XI 1991 Geremek zrezygnował - Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989-2005. Kraków: Wydawnictwo ARCANA, 2007, s. 178. ISBN 83-89243-29-6.
- ↑ Uchwała Sejmu RP z dnia 6 grudnia 1991 r. w sprawie powołania Prezesa Rady Ministrów. (M.P. z 1991 r. Nr 45, poz. 315), uchwała powołująca Jana Olszewskiego (w trybie art. 32f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP) na stanowisko Prezesa Rady Ministrów z misją przedstawienia składu nowej Rady Ministrów.
- ↑ Uchwała Sejmu z dnia 5 czerwca 1992 r. w sprawie odwołania Rady Ministrów. (M.P. z 1992 r. Nr 17, poz. 125), w trybie art. 32f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP o odwołaniu Jana Olszewskiego z urzędu Prezesa Rady Ministrów i powierzeniu mu sprawowania obowiązków do czasu powołania następcy.
- ↑ Powołany uchwałą Sejmu RP z dnia 5 czerwca 1992 r. w sprawie powołania Prezesa Rady Ministrów. (M.P. z 1992 r. Nr 17, poz. 126), na Prezesa Rady Ministrów z misją przedstawienia Sejmowi RP składu Rady Ministrów (tryb art. 32f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP).
- ↑ 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 Prezes RM zrezygnował z urzędu w trybie art. 162 ust. 2 pkt 3 Konstytucji RP.
- ↑ Uchwała Sejmu RP z dnia 10 lipca 1992 r. (M.P. z 1992 r. Nr 23, poz. 166), uchwała odwołująca Prezesa Rady Ministrów i powierzająca mu sprawowanie obowiązków od czasu powołania następcy (tryb art. 32f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP).
- ↑ 25,0 25,1 Waldemar Pawlak urzędował łącznie jako premier w dwóch gabinetach 531 dni (stan na 17 maja 2012).
- ↑ Powołana Uchwałą Sejmu RP z dnia 10 lipca 1992 r. w sprawie powołania Prezesa Rady Ministrów. (M.P. z 1992 r. Nr 23, poz. 167) na Prezesa Rady Ministrów z misją przedstawienia Sejmowi składu Rady Ministrów (tryb art. 32f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP).
- ↑ Skład Rady Ministrów Hanny Suchockiej powołany uchwałą Sejmu RP z dnia 11 lipca 1992 r. w sprawie powołania Rady Ministrów. (M.P. z 1992 r. Nr 23, poz. 168).
- ↑ Rada Ministrów powołana zarządzeniem Prezydenta RP z dnia 6 marca 1995 r.
- ↑ 29,0 29,1 29,2 Dymisja na pierwszym posiedzeniu nowo wybranego Sejmu w trybie art. 162 ust. 1 Konstytucji RP.
- ↑ Postanowienie Prezydenta RP z dnia 4 października 2001 r. nr 113-12-01 o desygnowaniu Prezesa Rady Ministrów. (M.P. z 2001 r. Nr 34, poz. 560). Było to rozwiązanie precedensowe (dotychczas powyborcze desygnowanie premiera następowało w dniu dymisji poprzedniego gabinetu), ale – zdaniem części doktryny prawa konstytucyjnego – w tamtej sytuacji, konstytucyjnie dopuszczalne i pozwalające na szybsze utworzenie nowego rządu. (Lech Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, wyd. 9., Warszawa 2005, s. 294).
- ↑ 31,0 31,1 wotum zaufania na wniosek Prezesa Rady Ministrów udzielone przez Sejm w trybie art. 160 Konstytucji RP .
- ↑ Nie uzyskał wotum zaufania.
- ↑ Dymisja w trybie art. 162 ust. 2 pkt 2 Konstytucji RP.
- ↑ 34,0 34,1 Marek Belka urzędował łącznie jako premier w dwóch kolejnych gabinetach 547 dni (stan na 17 maja 2012).
- ↑ Dymisja nie została przyjęta przez Prezydenta RP w trybie art. 162 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 162 ust. 4 Konstytucji RP.
- ↑ Postanowienie Prezydenta RP Kaczyńskiego (Monitor Polski z 2007 r. Nr 87 poz. 945).
- ↑ Pełniący obowiązki Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: B. Komorowski, B. Borusewicz, G. Schetyna (w oparciu o przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku, od dnia śmierci Prezydenta Rzeczypospolitej, jego obowiązki sprawuje tymczasowo Marszałek Sejmu; w razie niemożności wykonywania tych obowiązków przez Marszałka Sejmu, funkcja ta przypada Marszałkowi Senatu)
|
|||||||
|
||||||||||||||||||||
-
Menu
- Home
- O nas
- kodeki
- kaspersky antywirus
- Antywirusy programy antywirusowe
- domeny
- Antywirusy programy antywirusowe
- Zaplecze
- ps3 games
- portal informacyjny