Poznaj przeszłość Warszawy

Sławomir Mrożek – Wikipedia, wolna encyklopedia

Sławomir Mrożek – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Sławomir Mrożek
Data i miejsce urodzenia 29 czerwca 1930, Borzęcin
Narodowość polska
Dziedzina sztuki pisarz
Styl dramat, proza, groteska
Ważne dzieła Męczeństwo Piotra Oheya, Indyk, Tango, Emigranci, Miłość na Krymie
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" Order Ecce Homo
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach Cytaty w Wikicytatach

Sławomir Mrożek (ur. 29 czerwca[1] 1930 w Borzęcinie) – polski dramatopisarz i prozaik. Autor satyrycznych opowiadań i utworów dramatycznych o tematyce filozoficznej, politycznej, obyczajowej i psychologicznej. Jako dramaturg zaliczany do nurtu teatru absurdu[2].

Spis treści

[edytuj] Życiorys

Absolwent krakowskiego liceum im. Nowodworskiego[3].

Zadebiutował w 1950 jako rysownik, od 1953 publikował cykle rysunków w Przekroju. Wydane w tym samym roku zbiory opowiadań: Opowiadania z Trzmielowej Góry oraz Półpancerze praktyczne stanowiły jego literacki debiut. Jego pierwszą sztuką teatralną był dramat Policja, wydany w 1958. Dramat Tango z 1964 przyniósł Mrożkowi światową sławę. W 1953 podpisał tzw. Apel Krakowski, wyrażający poparcie dla stalinowskich władz PRL po aresztowaniu pod sfabrykowanymi zarzutami duchownych katolickich, skazanych w sfingowanym procesie księży kurii krakowskiej. W 1962 został jednym z czterech pierwszych laureatów literackiej nagrody im. Kościelskich[4].

W 1963 wyemigrował. W następnych latach mieszkał we Francji (w Paryżu), następnie osiadł w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Włoszech i Meksyku. W 1968 na łamach prasy francuskiej opublikował list protestujący przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, a w grudniu 1981 zaprotestował przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. W 1990 otrzymał Honorowe Obywatelstwo Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa[5].

W 1996 powrócił do Polski. W 2002 przeżył udar mózgu, którego wynikiem była afazja. Skutkiem tego utracił możliwość posługiwania się językiem zarówno w mowie, jak i w piśmie. Dzięki terapii, która trwała około trzy lata, odzyskał zdolność pisania i mówienia. Efektem walki z chorobą jest jego autobiografia[6]. W grudniu 2004 za książkę Varia. Jak zostałem filmowcem uhonorowany został Nagrodą Krakowska Książka Miesiąca.

Postanowieniem prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego z 11 listopada 1997, w uznaniu wybitnych zasług dla kultury narodowej, został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[7].

6 maja 2008 Sławomir Mrożek ponownie zdecydował się opuścić kraj "na zawsze" i osiąść w Nicei na południu Francji[8]. Pytany dlaczego, odpowiada, że czas odpocząć, a tam klimat bardziej temu sprzyjający. Swoje zapowiedzi spełnił dokładnie miesiąc później – 6 czerwca 2008 – wylatując z lotniska w Balicach[9]. Jak zaznaczył, wyjeżdża raczej na stałe, ale przecież odkąd Polska jest we Wspólnocie Europejskiej, "można jeździć tam i z powrotem".

We wrześniu 2010 w Warszawie odbył się Festiwal "Mrożek na XXI wiek" inaugurujący obchody 80. rocznicy urodzin pisarza. Sławomir Mrożek odebrał z rąk ministra kultury Bogdana Zdrojewskiego Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis[10].

Za korespondencję ze Stanisławem Lemem, w postaci wydanych przez Wydawnictwo Literackie Listów Mrożek otrzymał Nagrodę Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego za rok 2010[11]. 23 marca 2012 Sławomir Mrożek został doktorem honoris causa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach[12], a 27 marca 2012 roku odznaczony został Orderem Ecce Homo[13].

[edytuj] Twórczość

Ilustracja do książki "Słoń" z 1957, wykonana przez Daniela Mroza

W swojej twórczości Mrożek porusza zarówno problematykę silnie związaną z historią Polski oraz tradycjami kulturowymi (np. romantyzmu), jak i tematy uniwersalne, takie jak wolność czy zagrożenia ze strony współczesnej cywilizacji.

[edytuj] Zbiory opowiadań

  • Opowiadania z Trzmielowej Góry, 1953
  • Półpancerze praktyczne, 1953
  • Słoń, 1957
  • Wesele w Atomicach, 1959
  • Deszcz, 1962
  • Dwa listy i inne opowiadania, 1970
  • Opowiadania, 1981
  • Donosy, 1983
  • Śpiąca Królewna
  • Woda
  • Ostatni husarz
  • Zeszyt

[edytuj] Dramaty

[edytuj] Powieści

  • Maleńkie lato, 1956
  • Ucieczka na południe, 1961

[edytuj] Zbiory felietonów

  • Małe listy, 1981
  • Dziennik powrotu, 2000
  • Małe listy, 2000

[edytuj] Scenariusze filmowe

  • Wyspa róż, 1975
  • Amor, 1978
  • Powrót, 1994

[edytuj] Inne

  • Rysunki, Iskry, Warszawa 1982
  • Baltazar, autobiografia, 2006
  • Człowiek według Mrożka. Rysunki 1950-2000
  • Tango z samym sobą. Utwory dobrane, Noir sur Blanc, Warszawa 2009[14]
  • Dziennik. Tom 1. 1962-1969, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010
  • Listy, Wydawnictwo Literackie, 2011

Przypisy

  1. ↑ błędna, publikowana data urodzenia: 26 czerwca
  2. ↑ Sidoruk E., Antropologia i groteska w dziełach Sławomira Mrożka, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza, Białystok 1995.
  3. ↑ I Liceum Ogólnokształcące w Krakowie im. B. Nowodworskiego
  4. ↑ Nagroda Kościelskich 2003-2008
  5. ↑ Honorowe Obywatelstwo Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. [dostęp 18 lutego 2011].
  6. ↑ Lecznicza autobiografia Mrożka – e-teatr.pl
  7. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 listopada 1997 r. o nadaniu orderów (M.P. z 1998 r. Nr 6, poz. 110).
  8. ↑ Mrożek opuszcza Polskę, by osiąść w Nicei – e-teatr.pl
  9. ↑ Mrożek uciekł z Polski – Dziennik.pl
  10. ↑ Złota Gloria Artis dla Sławomira Mrożka (pol.). mkidn.gov.pl, 23 września 2010. [dostęp 24 września 2010].
  11. ↑ Nagrody Polskiego PEN Clubu. [dostęp 2011-10-05].
  12. ↑ Doktorat honoris causa Uniwersytetu Śląskiego dla Sławomira Mrożka
  13. ↑ Sławomir Mrożek odebrał Order Ecce Homo na Wawelu za mistrzostwo słowa (pol.). 2012-03-27. [dostęp 2012-03-29].
  14. ↑ "Repetytorium z Mrożka" (pol.). Dziennik Polski, 7 maja 2009. [dostęp 7 maja 2009].