Stąporków – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Stąporków | |||
|
|||
| Państwo | |||
| Województwo | świętokrzyskie | ||
| Powiat | konecki | ||
| Gmina | Stąporków gmina miejsko-wiejska |
||
| Prawa miejskie | 1967 | ||
| Burmistrz | Dorota Łukomska | ||
| Powierzchnia | 10,94[1] km² | ||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
5946[1]▼ 544 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
+48 41 | ||
| Kod pocztowy | 26-220 | ||
| Tablice rejestracyjne | TKN | ||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
3263405084 | ||
|
Urząd miejski
ul. Piłsudskiego 132a26-220 Stąporków |
|||
| Strona internetowa | |||
Stąporków – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie koneckim, siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Stąporków. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego. Według danych z 31 grudnia 2008 Stąporków miał 5946 mieszkańców[1].
Miejscowość otrzymała prawa miejskie w 1967 roku. Jest podzielona na kilka dzielnic (obręby): Wołów, Plac Wolności, Centrum (osiedle Żeromskiego, osiedle Leśne, XXX-lecie), Koprusa, Sadykierz, Nieborów.
Przez miejscowość przepływa rzeka Czarna Konecka dopływ Pilicy, a także Młynówka dopływ Czarnej Koneckiej.
Głównymi ulicami są: Piłsudskiego (42) oraz Konecka (42)
Przez miasto przechodzi
czerwony szlak turystyczny z rezerwatu przyrody Diabla Góra do Łącznej.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Początkiem Stąporkowa było powstanie w tym miejscu w połowie XVI w. kuźnicy Stąpor. Jej nazwa pochodziła prawdopodobnie od nazwiska właściciela. W latach 1738–1739 powstał tu wielki piec wybudowany przez kanclerza Jana Małachowskiego. W 1781 miejscowe zakłady zwiedzał hrabia Friedrich Wilhelm von Reden, zasłużony dla rozwoju przemysłu na Górnym Śląsku. Piec w Stąporkowie produkował wówczas 130 cetnarów surówki tygodniowo, tj. więcej niż podobne zakłady górnośląskie[2].
W 1838 rodzina Małachowskich rozbudowała i unowocześniła zakład. Stary wielki piec został zastąpiony przez dwa nowocześniejsze. W latach 1876 i 1895 miały miejsce kolejne modernizacje. Zakład przestawiono na paliwo koksowe. Powstała prażalnia rud z ośmioma piecami oraz 2 żeliwiaki. W samym zakładzie pracowało wówczas 300 robotników[2]. W kopalniach rudy dostarczających surowca 500 kolejnych[2].
Pomimo zniszczeń i rekwizycji urządzeń z czasów I wojny światowej, zakład pracował do 1938 r., w latach 20-tych zrezygnowano z wytopu żelaza z rudy na rzecz odlewni żeliwa, a zabudowania przetrwały do 1945, kiedy zniszczone zostały w czasie ciężkich walk o miasteczko[2]. W starych mapach i zdjęciach można znaleźć nazwę miejscowości jako "Stomporków".
Po II wojnie światowej miejscowy przemysł odbudowano. Jako pierwsze uruchomiono kopalnie rudy (Stara Góra, Edward i inne). W późniejszym okresie powstała odlewnia żeliwa, która w 1961 zatrudniała 1100 osób[2]. Liczba ludności Stąporkowa wzrosła z 700 w 1946 do 3472 w 1961[2].
W 1967 Stąporków uzyskał prawa miejskie. Po roku 1967 wybudowano Ośrodek Zdrowia, Gimnazjum, Hale sportową.
[edytuj] Rodzina Gutów
Pomnik przy ul. Gutów na terenie dawnej wsi Koprusa (obecnie w granicach miasta Stąporków) na polanie pomiędzy zabudowaniami mieszkalnymi. Murowany w formie prostokątnej ściany, ze ściętym, uskokowym daszkiem, na betonowej podstawie, w ogrodzeniu z łańcucha w żelaznych rurkach.
Podczas zwalczania oddziału mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala" na początku kwietnia 1940 r. Niemcy zamordowali w lesie serbinowskim Mariana Guta, niespełna 18-letniego chłopca walczącego w tych oddziałach. Dnia 6 kwietnia 1940 roku żandarmi zamordowali całą rodzinę jeńca: ojca, matkę i dwójkę rodzeństwa, paląc zwłoki wraz z zabudowaniami. Pomnik upamiętnia tamte tragiczne wydarzenia, zaś symboliczna mogiła rodziny Gutów znajduje się na cmentarzu w Niekłaniu.
[edytuj] Oświata
[edytuj] Przedszkola
- Publiczne Przedszkole w Stąporkowie
- Punkt Przedszkolny w Stąporkowie
[edytuj] Szkoły Podstawowe
- Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 w Stąporkowie
- Publiczna Szkoła Podstawowaz nr 2 w Stąporkowie (członek Zespołu Szkół Publicznych w Stąporkowie)
[edytuj] Gimnazja
- Publiczne Gimnazjum w Stąporkowie (członek Zespołu Szkół Publicznych w Stąporkowie)
[edytuj] Szkoły średnie
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Stanisława Staszica w Stąporkowie
[edytuj] Religia
[edytuj] Parafia rzymskokatolicka
[edytuj] Świadkowie Jehowy
- Zbór w Stąporkowie
[edytuj] Sport w Stąporkowie
MKS Stąporków (Miejski Klub Sportowy Stąporków) - polski klub sportowy ze Stąporkowa powstały w 1948 roku, jako Stal Wołów. W 1957 roku przyjął nazwę RKS (Robotniczy Klub Sportowy) Stąporków. Najbardziej znanymi piłkarzami MKS-u byli: Jan Czarnecki, Kazimierz Słoka, Sławomir Łyczkowski, Tadeusz Lewandowski, Mirosław Piątek, Piotr Jedynak, Adam Piwowarski, Zbigniew Malicki, Andrzej Zieliński oraz Jacek Pęczkowski. Kilku wychowanków klubu odnotowało występy w drugiej lidze. Byli to m.in.: Andrzej Zieliński (Broń Radom), Jan Czarnecki (Korona Kielce) oraz Zbigniew Malicki (Star Starachowice). W 1991 roku klub został rozwiązany ponieważ z finansowania zespołu wycofały się zakłady pracy. W 1995 roku dzięki grupie zapaleńców w Stąporkowie ponownie zagościł ligowy futbol. W przyszłym sezonie MKS będzie występował w III lidze małopolsko-świętokrzyskiej.
[edytuj] Stadion
|
|||
| Pełna nazwa | Miejski Klub Sportowy Stąporków | ||
| Barwy | żółto-niebieskie | ||
| Data założenia | 1948 | ||
| Liga | III liga, gr. małopolsko - świętokrzyska III liga |
||
| Adres | ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 110, 26-220 Stąporków | ||
| Prezes | Waldemar Książek | ||
| Trener | Waldemar Szpiega | ||
|
|||
| Strona internetowa | |||
Stadion Miejski w Stąporkowie
- pojemność - 700 miejsc
- boisko - 104 m x 64 m
- oświetlenie - brak
- adres - ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 110, 26-220 Stąporków
[edytuj] Obecny skład
- Stan na 6 sierpnia 2010
|
|
- W mieście działa również Hala Widowiskowo-sportowa przy Zespole Szkół Publicznych w Stąporkowie
[edytuj] Ciekawostki
- Miastem włada najmłodsza burmistrz w Polsce - Dorota Łukomska (28 lat)[potrzebne źródło].
- Nieoficjalnym symbolem miasta jest wielki grzejnik stojący przed Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Kultury, uważany za największy grzejnik świata[potrzebne źródło].
- Przed II wojną światową w ówczesnym Stąporkowie znajdował się Dom Żydowski, który spełniał funkcję synagogi oraz lecznicy. Budynek nie przetrwał wojny, został spalony wkrótce po jej wybuchu[potrzebne źródło].
- Najdłuższa ulica miasta to Górnicza, ok. 2,7 km, z czego 390 m jest częścią drogi krajowej 42.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Miasta polskie w Tysiącleciu, przewodn. kom. red. Stanisław Pazyra, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków, 1965–1967, Tom I, str 545–546
[edytuj] Bibliografia
- Stanisław Pazyra: Miasta polskie w Tysiącleciu. Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1965–1967.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
|||||||
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||||||