Poznaj przeszłość Warszawy

Stąporków – Wikipedia, wolna encyklopedia

Stąporków – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Stąporków
Herb
Herb Stąporkowa
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat konecki
Gmina Stąporków
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1967
Burmistrz Dorota Łukomska
Powierzchnia 10,94[1] km²
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość

5946[1]
544 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 41
Kod pocztowy 26-220
Tablice rejestracyjne TKN
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Stąporków"
Stąporków
51°09′N 20°33′E / 51.15, 20.55Na mapach: 51°09′N 20°33′E / 51.15, 20.55
TERC
(TERYT)
3263405084
Urząd miejski
ul. Piłsudskiego 132a
26-220 Stąporków
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Stąporków – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie koneckim, siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Stąporków. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego. Według danych z 31 grudnia 2008 Stąporków miał 5946 mieszkańców[1].

Panorama centrum Stąporkowa

Miejscowość otrzymała prawa miejskie w 1967 roku. Jest podzielona na kilka dzielnic (obręby): Wołów, Plac Wolności, Centrum (osiedle Żeromskiego, osiedle Leśne, XXX-lecie), Koprusa, Sadykierz, Nieborów.

Panorama dzielnicy Stąporków-Wołów

Przez miejscowość przepływa rzeka Czarna Konecka dopływ Pilicy, a także Młynówka dopływ Czarnej Koneckiej.

Głównymi ulicami są: Piłsudskiego (42) oraz Konecka (42)

Przez miasto przechodzi POL Szlak czerwony.svg czerwony szlak turystyczny z rezerwatu przyrody Diabla Góra do Łącznej.

Spis treści

[edytuj] Historia

Początkiem Stąporkowa było powstanie w tym miejscu w połowie XVI w. kuźnicy Stąpor. Jej nazwa pochodziła prawdopodobnie od nazwiska właściciela. W latach 17381739 powstał tu wielki piec wybudowany przez kanclerza Jana Małachowskiego. W 1781 miejscowe zakłady zwiedzał hrabia Friedrich Wilhelm von Reden, zasłużony dla rozwoju przemysłu na Górnym Śląsku. Piec w Stąporkowie produkował wówczas 130 cetnarów surówki tygodniowo, tj. więcej niż podobne zakłady górnośląskie[2].

W 1838 rodzina Małachowskich rozbudowała i unowocześniła zakład. Stary wielki piec został zastąpiony przez dwa nowocześniejsze. W latach 1876 i 1895 miały miejsce kolejne modernizacje. Zakład przestawiono na paliwo koksowe. Powstała prażalnia rud z ośmioma piecami oraz 2 żeliwiaki. W samym zakładzie pracowało wówczas 300 robotników[2]. W kopalniach rudy dostarczających surowca 500 kolejnych[2].

Pomimo zniszczeń i rekwizycji urządzeń z czasów I wojny światowej, zakład pracował do 1938 r., w latach 20-tych zrezygnowano z wytopu żelaza z rudy na rzecz odlewni żeliwa, a zabudowania przetrwały do 1945, kiedy zniszczone zostały w czasie ciężkich walk o miasteczko[2]. W starych mapach i zdjęciach można znaleźć nazwę miejscowości jako "Stomporków".

Po II wojnie światowej miejscowy przemysł odbudowano. Jako pierwsze uruchomiono kopalnie rudy (Stara Góra, Edward i inne). W późniejszym okresie powstała odlewnia żeliwa, która w 1961 zatrudniała 1100 osób[2]. Liczba ludności Stąporkowa wzrosła z 700 w 1946 do 3472 w 1961[2].

W 1967 Stąporków uzyskał prawa miejskie. Po roku 1967 wybudowano Ośrodek Zdrowia, Gimnazjum, Hale sportową.

[edytuj] Rodzina Gutów

Pomnik przy ul. Gutów na terenie dawnej wsi Koprusa (obecnie w granicach miasta Stąporków) na polanie pomiędzy zabudowaniami mieszkalnymi. Murowany w formie prostokątnej ściany, ze ściętym, uskokowym daszkiem, na betonowej podstawie, w ogrodzeniu z łańcucha w żelaznych rurkach.

Podczas zwalczania oddziału mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala" na początku kwietnia 1940 r. Niemcy zamordowali w lesie serbinowskim Mariana Guta, niespełna 18-letniego chłopca walczącego w tych oddziałach. Dnia 6 kwietnia 1940 roku żandarmi zamordowali całą rodzinę jeńca: ojca, matkę i dwójkę rodzeństwa, paląc zwłoki wraz z zabudowaniami. Pomnik upamiętnia tamte tragiczne wydarzenia, zaś symboliczna mogiła rodziny Gutów znajduje się na cmentarzu w Niekłaniu.

[edytuj] Oświata

[edytuj] Przedszkola

  • Publiczne Przedszkole w Stąporkowie
  • Punkt Przedszkolny w Stąporkowie

[edytuj] Szkoły Podstawowe

  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 w Stąporkowie
  • Publiczna Szkoła Podstawowaz nr 2 w Stąporkowie (członek Zespołu Szkół Publicznych w Stąporkowie)

[edytuj] Gimnazja

  • Publiczne Gimnazjum w Stąporkowie (członek Zespołu Szkół Publicznych w Stąporkowie)

[edytuj] Szkoły średnie

  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Stanisława Staszica w Stąporkowie

[edytuj] Religia

[edytuj] Parafia rzymskokatolicka

[edytuj] Świadkowie Jehowy

[edytuj] Sport w Stąporkowie

MKS Stąporków (Miejski Klub Sportowy Stąporków) - polski klub sportowy ze Stąporkowa powstały w 1948 roku, jako Stal Wołów. W 1957 roku przyjął nazwę RKS (Robotniczy Klub Sportowy) Stąporków. Najbardziej znanymi piłkarzami MKS-u byli: Jan Czarnecki, Kazimierz Słoka, Sławomir Łyczkowski, Tadeusz Lewandowski, Mirosław Piątek, Piotr Jedynak, Adam Piwowarski, Zbigniew Malicki, Andrzej Zieliński oraz Jacek Pęczkowski. Kilku wychowanków klubu odnotowało występy w drugiej lidze. Byli to m.in.: Andrzej Zieliński (Broń Radom), Jan Czarnecki (Korona Kielce) oraz Zbigniew Malicki (Star Starachowice). W 1991 roku klub został rozwiązany ponieważ z finansowania zespołu wycofały się zakłady pracy. W 1995 roku dzięki grupie zapaleńców w Stąporkowie ponownie zagościł ligowy futbol. W przyszłym sezonie MKS będzie występował w III lidze małopolsko-świętokrzyskiej.

[edytuj] Stadion

Football pictogram.svg MKS Stąporków
Pełna nazwa Miejski Klub Sportowy Stąporków
Barwy żółto-niebieskie
Data założenia 1948
Liga III liga, gr. małopolsko - świętokrzyska
III liga
Adres ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 110, 26-220 Stąporków
Prezes Waldemar Książek
Trener Waldemar Szpiega
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Strona internetowa
Stadion MKS-u Stąporków

Stadion Miejski w Stąporkowie

  • pojemność - 700 miejsc
  • boisko - 104 m x 64 m
  • oświetlenie - brak
  • adres - ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 110, 26-220 Stąporków

[edytuj] Obecny skład

Stan na 6 sierpnia 2010
Nr Pozycja Piłkarz
86 BR Polska Mateusz Gwizd
12 BR Polska Rafał Kwiecień
1 BR Polska Piątek Łukasz
14 OB Polska Goraj Norbert
2 OB Polska Polakowski Artur
OB Polska Arczewski Mariusz
OB Polska Rechowicz Łukasz
OB Polska Majchrzak Paweł
OB Polska Celibała Karol
OB Polska Sinkiewicz Rafał
6 PO Polska Janus Paweł
7 PO Polska Ciekalski Robert
Nr Pozycja Piłkarz
PO Polska Lech Michał
15 PO Polska Rzeszowski Krzysztof
13 PO Polska Gałązka Grzegorz
PO Polska Wojasiewicz Kamil
PO Polska Jarczak Dawid
PO Polska Toborek Jarosław
11 NA Polska Jedynak Sławomir
4 NA Polska Plewniak Rafał
NA Polska Kokosza Mateusz
NA Polska Boruń Marcin
NA Polska Tracz Damian
  • W mieście działa również Hala Widowiskowo-sportowa przy Zespole Szkół Publicznych w Stąporkowie

[edytuj] Ciekawostki

  • Miastem włada najmłodsza burmistrz w Polsce - Dorota Łukomska (28 lat)[potrzebne źródło].
  • Nieoficjalnym symbolem miasta jest wielki grzejnik stojący przed Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Kultury, uważany za największy grzejnik świata[potrzebne źródło].
  • Przed II wojną światową w ówczesnym Stąporkowie znajdował się Dom Żydowski, który spełniał funkcję synagogi oraz lecznicy. Budynek nie przetrwał wojny, został spalony wkrótce po jej wybuchu[potrzebne źródło].
  • Najdłuższa ulica miasta to Górnicza, ok. 2,7 km, z czego 390 m jest częścią drogi krajowej 42.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Miasta polskie w Tysiącleciu, przewodn. kom. red. Stanisław Pazyra, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków, 1965–1967, Tom I, str 545–546

[edytuj] Bibliografia

  1. Stanisław Pazyra: Miasta polskie w Tysiącleciu. Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1965–1967. 

[edytuj] Linki zewnętrzne