Stefan Chwin – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Stefan Chwin | |
Stefan Chwin z żoną Krystyną, Międzynarodowe Targi Książki, Warszawa, 21 maja 2006 |
|
| Pseudonim | Max Lars |
| Data i miejsce urodzenia | 11 kwietnia 1949 Gdańsk |
Stefan Chwin pseud. Max Lars (ur. 11 kwietnia 1949 w Gdańsku[1]) – polski powieściopisarz, krytyk literacki, eseista, historyk literatury, grafik związany z Gdańskiem.
Spis treści |
[edytuj] Wykształcenie
Absolwent Państwowego Liceum Technik Plastycznych w Gdyni-Orłowie (1968)[2] oraz Uniwersytetu Gdańskiego (1972 – Filologia polska). Doktorat w 1982 oraz habilitacja w 1994 – wyróżniona nagrodą Ministra Edukacji Narodowej, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Gdańskiego na Wydziale Filologicznym[3].
[edytuj] Aktywność zawodowa
[edytuj] Praca naukowa i dydaktyczna
Jako naukowiec zajmuje się romantyzmem i romantycznymi inspiracjami w literaturze nowoczesnej (m. in. u Witolda Gombrowicza). Wykłada na Uniwersytecie Gdańskim na wydziale Filologii Polskiej – Katedra Historii Literatury. Prowadzeni także gościnnie warsztaty prozatorskie w Studium Literacko-Artystycznym[4] na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
[edytuj] Działalność literacka
W czasach studenckich współpracował z pismem Uniwersytetu Gdańskiego "Bakałarz", publikując wiersze i tworząc jego szatę graficzną. W latach osiemdziesiątych był członkiem zespołu redakcyjnego serii wydawniczej „Transgresje”. Wtedy też podjął pierwsze próby pisarskie, wydając wspólnie z Stanisławem Rośkiem szkice literackie Bez autorytetu (1981) oraz wspólnie z Marią Janion Dzieci (w serii "Transgresje" - 1988). W rok później ukazała się jego pierwsza samodzielna analiza literacka pt. Romantyczna przestrzeń wyobraźni (1989) a w 1993 roku wydał Mickiewiczowskiego Konrada Wallenroda we własnym opracowaniu historycznoliterackim („Literatura a zdrada: od Konrada Wallenroda do Małej Apokalipsy”, Biblioteka Narodowa).
W beletrystyce (pod pseudonimem Max Lars) zadebiutował dwoma powieściami fantastyczno-przygodowymi dla młodzieży: „Ludzie-skorpiony” i „Człowiek-Litera”. Również w tym czasie ukazał się jego autobiograficzny esej „Krótka historia pewnego żartu”, w którym autor dokonał osobistego rozrachunku z historią Gdańska z lat pięćdziesiątych XX wieku.
W latach dziewięćdziesiątych Chwin wchodził w skład Rady Redakcyjnej pisma "Borussia. Kultura. Historia. Literatura" wydawanego przez Stowarzyszenie Wspólnota Kulturowa "Borussia" działające na rzecz budowania i pogłębiania kultury dialogu i tolerancji między ludźmi różnych narodowości, wyznań, tradycji oraz współtworzenia społeczeństwa obywatelskiego[5]. Był członkiem zespołu redakcyjnego "Kwartalnika Artystycznego. Kujawy i Pomorze" - pisma adresowanego do miłośników literatury, publikującego utwory najwybitniejszych pisarzy, a także młodych autorów i debiutantów.
Przełomowym momentem w karierze pisarskiej było ukazanie się powieści „Hanemann” (1995), nagrodzonej Paszportem Polityki. Dzieło zostało przetłumaczone na wiele języków obcych.
Publikuje w czasopismach polskich i zagranicznych (w Niemczech, Austrii, Anglii, Włoszech, Danii, Francji, Szwecji, Słowenii, Serbii, na Ukrainie, Litwie, Węgrzech, w Rumunii, Słowacji, Hiszpanii, Japonii, Szwajcarii, w Rosji i w USA).
[edytuj] Inna działalność
Jest członkiem w Stowarzyszenia Pisarzy Polskich[6], Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (Societas Scientiarum Gedanensis) oraz PEN-Clubu.
W latach 1997–2003[7][8][9][10][11][12][13] juror Literackiej Nagrody Nike.
Juror Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej "Dwa Teatry" - Sopot 2003
Juror Konkursu Głównego 37. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (2007)[14].
[edytuj] Nagrody
- 1983 – Nagroda Fundacji im. Kościelskich (Genewa) za książkę "Bez autorytetu (szkice)" – razem ze Stanisławem Rośkiem
- 1995 – Paszport Polityki za książkę "Hanemann"[15]
- 1997 – Nagroda im. Ericha Brosta[16][17]
- 1997 – nagroda polskiego PEN Clubu[18]
- 1999 – Nagroda im. Andreasa Gryphiusa[1]
- 2009 – Honorowe Wyróżnienie za Zasługi dla Województwa Pomorskiego
- 2009 – Nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego za całokształt twórczości
- 2009 – Nagroda PRO LIBRO LEGENDO[19]
- 2010 – Medal ks. Mściwoja II[20]
- 2011 – Nagroda Literacka Gdynia za tom esejów „Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni”[21][22]
- 2012 – Sztorm Roku 2011, w kategorii literatura, za książkę "Panna Ferbelin"[23]
[edytuj] Twórczość
- Bez autorytetu – szkice krytyczne, współautor: Stanisław Rosiek (1981)
- Ludzie-skorpiony – pod pseud. "Max Lars" (1984)
- Dzieci – tom I i II z serii "Transgresje", wspólnie z Marią Janion (1988)
- Człowiek-Litera – pod pseud. "Max Lars" (1989)
- Romantyczna przestrzeń wyobraźni (1989)
- Krótka historia pewnego żartu. Sceny z Europy Środkowowschodniej (1991)
- Literatura a zdrada: od Konrada Wallenroda do Małej Apokalipsy (1993)
- Hanemann (1995)
- Esther (1999)
- Wspólna kąpiel – współautor: Krystyna Lars (2001)
- Złoty pelikan (2003)
- Kartki z dziennika (2004)
- Żona prezydenta (2005)
- Wszystkie dni lata – jako współautor zbioru opowiadań (2005)
- Dolina Radości (2006)
- Pokaz prozy – jako współautor zbioru opowiadań (2006)
- 9 Wigilii – jako współautor zbioru opowiadań (2007)
- Dziennik dla dorosłych (2008)
- Wakacyjna miłość – jako współautor zbioru opowiadań (2008)
- Pod dobrą gwiazdą. Opowiadania – jako współautor zbioru (2009)
- Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni (2010)[24]
- Panna Ferbelin (2011)
- Miłość we Wrocławiu – jako współautor (2011)
[edytuj] Publikacje prasowe (wybór)
- Mobilny duch. Pochwała człowieka niezakorzenionego (2000)[25]
- Traktat o dłoniach i rzeczach - w odpowiedzi na „Traktat teologiczny” Czesława Miłosza (2002)[26]
- Polityka jest piękna (2002)[27]
- Przedszkolanka z ulicy Twerskiej (2002)[28]
- Triumf pedagoga Pimki (2007)[29]
- My, Ablowie, czyści jak łza (2008)[30]
- Esesman Aule i kłamstwo Europy (2008)[31]
- Sąsiad w mundurze (2008)[32]
- Równo czyli po połowie (2009)[33]
- Dolina mroku, dolina światła (2010)[34]
- Formy niewoli w wolnej Polsce (2010)[35]
[edytuj] Inscenizacje teatralne
- Hanemann – Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie, 17 stycznia 1998 roku (premiera)[36] oraz Teatr Wybrzeże w Gdańsku (scena główna), 27 stycznia 2002 roku (premiera)[37][38]
[edytuj] Filmy biograficzne
[edytuj] Wywiady (wybór)
- Katarzyna Kubisiowska - Fałszywy thriller (2005)[41]
- Sebastian Łupak - Wściekły (2005)[42]
- Andrzej Franaszek - Prześwity w kamiennych tablicach (2006)[43]
- Jarosław Zalesiński - Solidarność i samotność : drogi do wolności: jak mówić o naszej najnowszej historii (2007)[44]
- Sebastian Duda - Skąd ten strach? (2008)[45]
- Roman Daszyński – Tajemnica zbiorowego grobu. Pochowajcie ich pod Malborkiem (2009)[46]
- Krystyna Fidos – Chwin: Żałoba nie stworzyła wspólnoty obywatelskiej (2010)[47]
- Rafał Kalukin – Polaków łączy tylko ból (2010)[48]
- Cezary Polak – Stefan Chwin: Obecność silnych i dobrych kobiet rozjaśnia duszę (2011)[49]
- Cezary Polak – Dobre kobiety rozjaśniają duszę… (2011)[50]
- Andrzej Godlewski – Chwin: Adam Michnik jest autorytetem, który nie zastygł w pomnikowej pozie (2011)[51]
- Barbara Szczepuła – Stefan Chwin: Moją muzą jest żona Krystyna (2011)[52]
- Dorota Karaś – Chwin: To była żałoba? Nie. Mentalność serialowa (2011)[53]
- Jarosław Zalesiński – Pisarz Stefan Chwin o śmierci polskich żołnierzy w Afganistanie (2011)[54]
- Dorota Karaś – Chwin: Nie jestem pokornym uczniem Güntera Grassa (2011)[55]
- Andrzej Franaszek – Płomień życia (2011)[56]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stefan Chwin (pol.). culture.pl. [dostęp 2012-03-02].
- ↑ Strona internetowa Zespołu Szkół Plastycznych w Gdyni. [dostęp 2012-03-20].
- ↑ Strona internetowa Uniwersytetu Gdańskiego. Instytut Filologii Polskiej – Katedra Historii Literatury. [dostęp 2012-03-21].
- ↑ Stowarzyszenie Absolwentów, Wykładowców i Słuchaczy Studium Literacko – Artystycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Strona internetowa: stowarzyszenie-sla.pl. [dostęp 2012-04-01].
- ↑ Stowarzyszenie Wspólnota Kulturowa "Borussia". bazy.ngo.pl. [dostęp 2012-02-07].
- ↑ Strona internetowa SPP Oddział w Warszawie (pol.). [dostęp 2012-03-20].
- ↑ Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 1997 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
- ↑ Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 1998 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
- ↑ Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 1999 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
- ↑ Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 2000 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
- ↑ Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 2001 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
- ↑ Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 2002 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
- ↑ Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 2003 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
- ↑ Strona internetowa FPFF w Gdyni (pol.). [dostęp 2012-03-21].
- ↑ Strona internetowa tygodnika "Polityka". [dostęp 2012-03-20].
- ↑ Mieczysław Abramowicz - Nagroda im. Ericha Brosta dla Stefana Chwina, sprawozdanie z wręczenia nagrody Dialog [Hamburg], 1997 nr 3/4 s.107
- ↑ Aleksandra Ubertowska - Pisarstwo pojednania Gazeta Wyborcza, 1997 nr 218 s.11
- ↑ PEN Clubu. penclub.com.pl. [dostęp 2012-02-07].
- ↑ Profesor Stefan Chwin odznaczony za zasługi dla Pomorza. www.fil.ug.edu.pl. [dostęp 2012-02-07].
- ↑ Człowiek roku 2009 i Medal Mściwoja II. fil.ug.edu.pl. [dostęp 2012-02-07].
- ↑ „Gdynia” ogłosiła laureatów po raz szósty. W: Nagroda Literacka Gdynia [on-line]. Miejska Biblioteka Publiczna w Gdyni, 18.06.2011. [dostęp 2011-06-19].
- ↑ Relacja TV z Gali Finałowej nagrody Sztorm Roku 2011 w Gdyni (pol.). Strona internetowa TVP Gdańsk. [dostęp 2012-03-23].
- ↑ Sztormy w rękach artystów (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2012-02-17].
- ↑ Stefan Chwin, "Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni". Strona internetowa culture.pl. [dostęp 2012-03-25].
- ↑ Stefan Chwin – Mobilny duch. Pochwała człowieka niezakorzenionego. Tygodnik „Polityka” (Nr 42/2000), 14.10.2000. [dostęp 2012-03-27].
- ↑ Stefan Chwin – Traktat o dłoniach i rzeczach - w odpowiedzi na „Traktat teologiczny” Czesława Miłosza. Tygodnik Powszechny (Nr 2/2002), 13.01.2002. [dostęp 2012-03-26].
- ↑ Stefan Chwin – Polityka jest piękna. Tygodnik Powszechny (Nr 38/2002), 22.09.2002. [dostęp 2012-03-28].
- ↑ Stefan Chwin – Przedszkolanka z ulicy Twerskiej. Tygodnik Powszechny (Nr 38/2002), 24.11.2002. [dostęp 2012-03-28].
- ↑ Stefan Chwin – Triumf pedagoga Pimki. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 1.06.2007. [dostęp 2012-03-26].
- ↑ Stefan Chwin – Triumf pedagoga Pimki. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 1.06.2007. [dostęp 2012-03-26].
- ↑ Stefan Chwin – Esesman Aule i kłamstwo Europy. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 26.09.2008. [dostęp 2012-03-26].
- ↑ Stefan Chwin – Sąsiad w mundurze. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 19.11.2008. [dostęp 2012-03-26].
- ↑ Stefan Chwin – Równo czyli po połowie. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 21.06.2009. [dostęp 2012-03-26].
- ↑ Stefan Chwin – Dolina mroku, dolina światła. Tygodnik Powszechny (Strona internetowa: tygodnik.onet.pl Kultura), 9.03.2010r.. [dostęp 2012-03-27].
- ↑ Stefan Chwin – Formy niewoli w wolnej Polsce. Tygodnik Powszechny – wydanie internetowe: tygodnik.onet.pl, 2.02.2010. [dostęp 2012-03-31].
- ↑ Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie. culture.pl. [dostęp 2012-03-02].
- ↑ Teatr Wybrzeże w Gdańsku "Hanemann". teatry.art.pl. [dostęp 2012-03-02].
- ↑ Stefan Chwin, "Hanemann". culture.pl. [dostęp 2012-03-02].
- ↑ "Ludzie i rzeczy - Stefan Chwin" (film dokumentalny) (pol.). filmpolski.pl. [dostęp 2012-03-19].
- ↑ "Stefan Chwin - Archeolog pamięci" (film dokumentalny) (pol.). filmpolski.pl. [dostęp 2012-03-19].
- ↑ "Fałszywy thriller / Stefan Chwin" rozm. przepr. Katarzyna Kubisiowska. Tygodnik Powszechny, 2005, nr 33, dod. s. 4-5
- ↑ "Wściekły / Stefan Chwin" rozm. przepr. Sebastian Łupak. Gazeta Wyborcza, 2005, nr 171, dod. Duży Format nr 28, s. 8-11
- ↑ "Prześwity w kamiennych tablicach / Stefan Chwin" rozm. przepr. Andrzej Franaszek. Tygodnik Powszechny, 2006, nr 52, s. 12-13
- ↑ "Solidarność i samotność : drogi do wolności: jak mówić o naszej najnowszej historii / Stefan Chwin" rozm. przepr. Jarosław Zalesiński. Tygodnik Powszechny, 2007, nr 37, s. 7
- ↑ "Skąd ten strach? / Stefan Chwin" rozm. przepr. Sebastian Duda. Newsweek Polska, 2008, nr 10, s. 22-26
- ↑ Roman Daszyński – Tajemnica zbiorowego grobu. Pochowajcie ich pod Malborkiem. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 13.02.2009. [dostęp 2012-03-24].
- ↑ Krystyna Fidos – Chwin: Żałoba nie stworzyła wspólnoty obywatelskiej. Strona internetowa: krytykapolityczna.pl, 24-04-2010. [dostęp 2012-03-24].
- ↑ Rafał Kalukin – Polaków łączy tylko ból. Gazeta Wyborcza. Duży Format – wydanie internetowe, 29.04.2010. [dostęp 2012-03-24].
- ↑ Strona internetowa: Dziennik.pl.Kultura. 9.03.2011. [dostęp 2012-03-24].
- ↑ Cezary Polak – Dobre kobiety rozjaśniają duszę…. Strona internetowa: most2011.com, 11.03.2011r.. [dostęp 2012-03-26].
- ↑ Andrzej Godlewski – Chwin: Adam Michnik jest autorytetem, który nie zastygł w pomnikowej pozie. Polska – wydanie internetowe, 7.01.2011. [dostęp 2012-03-26].
- ↑ Barbara Szczepuła – Stefan Chwin: Moją muzą jest żona Krystyna. Dziennik Bałtycki – wydanie internetowe, 16.04.2011. [dostęp 2012-03-24].
- ↑ Dorota Karaś – Chwin: To była żałoba? Nie. Mentalność serialowa. Strona internetowa gazetapl.Trójmiasto (Magazyn Trójmiejski), 25.04.2011. [dostęp 2012-03-24].
- ↑ Jarosław Zalesiński – Pisarz Stefan Chwin o śmierci polskich żołnierzy w Afganistanie. Dziennik Bałtycki – wydanie internetowe, 22.12.2011. [dostęp 2012-03-24].
- ↑ Dorota Karaś – Chwin: Nie jestem pokornym uczniem Güntera Grassa. Strona internetowa: gazeta.pl, 23.04.2011. [dostęp 2012-03-26].
- ↑ Andrzej Franaszek – Płomień życia. Tygodnik Powszechny, Nr 13/2011 (Strona internetowa: tygodnik.onet.pl Kultura), 3.04.2011r.. [dostęp 2012-03-27].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Materiały literackie dotyczące Stefana Chwina z lat 1988–1998 (pol.). Polska Bibliografia Literacka, Instytut Badań Literackich PAN w Warszawie, Pracownia Bibliografii Bieżącej w Poznaniu, 20.04.2011. [dostęp 2012-03-25].
- Joanna Panek - Wizyta dwóch duchów, czyli Stefan Chwin w Krakowie (pol.). Caeindotyinaz – pismo innego uczestnictwa w kulturze, strona internetowa: niedoczytania.pl, 26.11.2008. [dostęp 2012-03-25].
- Wojciech Gierdys - Stefan Chwin w Toruniu: - Praca nad tekstem to poważna, a czasem mozolna sprawa (pol.). Gazeta Pomorska – wydanie internetowe, 15.10.2010. [dostęp 2012-03-25].
- Relacja filmowa ze spotkania Stefana Chwina z czytelnikami w Galerii Sztuki Wawrzyniak w Gdańsku-Oliwie (2012). Prowadzenie: dr Agnieszka Bzymek (pol.). Strona internetowa: StaraOliwa.pl - portal o Starej Oliwie i jej mieszkańcach, 9.03.2012. [dostęp 2012-03-26].
- Program TV z cyklu "Gdański dywanik" (pol.). Strona internetowa: TVP.pl Gdańsk, 25.10.2010. [dostęp 2012-05-06].