Poznaj przeszłość Warszawy

Swarzędz
Herb Swarzędza Flaga Swarzędza
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	poznański
Gmina	Swarzędz gmina miejsko-wiejska
Aglomeracja	poznańska
Założono	XIV wiek
Prawa miejskie	1638
Burmistrz	Anna Tomicka (od 2008)
Powierzchnia	8,58 km²
Ludność (2010) • liczba • gęstość	30 487 3 493,5 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 61
Kod pocztowy	62-020
Tablice rejestracyjne	PZ, POZ
Położenie na mapie Polski Swarzędz
52°24′30″N 17°04′17″E / 52.40833, 17.07139Na mapach: 52°24′30″N 17°04′17″E / 52.40833, 17.07139
TERC (TERYT)	4303921164
Hasło promocyjne: Dobrze trafiłeś
Urząd miejski Rynek 1 62-020 Swarzędz
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Swarzędz (niem. Schwersenz) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie poznańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Swarzędz. Położone nad Jeziorem Swarzędzkim, ok. 10 km od centrum Poznania wchodzi w skład aglomeracji poznańskiej.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 30 487 mieszkańców^[1]. Jest ósmym co do wielkości w woj. wielkopolskim i ma jedną z największych gęstości zaludnienia spośród polskich miast (3 522,4 osób/1 km² - 4.lokata w kraju, za Świętochłowicami oraz podwarszawskimi: Piastowem i Legionowem).

Na terenie Swarzędza znajduje się największy w Europie skansen pszczelarski.

Dawniej jeden z ośrodków włókienniczych Wielkopolski, obecnie miejsce prosperowania bardzo wielu warsztatów stolarskich, tapicerskich i meblowych.

[edytuj] Położenie

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 8,23 km²^[2].

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

[edytuj] Historia

Wieża ciśnień i rzeźnia z początku XX wieku

Ślady osadnictwa człowieka w okolicach Swarzędza sięgają 8-3,5 tys. lat p.n.e. Potwierdzają to liczne stanowiska archeologiczne głównie z okresu kultury łużyckiej i przeworskiej, a także z mezolitu i wczesnego średniowiecza.

Pierwsze wzmianki pisane pojawiły się w 1366 r. o wsi Swarancz lub Swanrancz należącej do rodziny Górków herbu Łodzina. Byli oni w jej posiadaniu do 1592, kiedy to właścicielem został Mikołaj ze Srebrnej Góry koło Nakła. Następnie Swarzędz przeszedł w ręce rodziny Czarnkowskich herbu Nałęcz. Wieś liczyła wówczas 2,5 łana, 3 zagrodników, pasterza i 30 owiec.

W 1610 r. właścicielem Swarzędza został wojewoda inowrocławski i kaliski - Zygmunt Grudziński herbu Grzymała, by 28 sierpnia 1638 r. wystawić na zamku w Kórniku dokument lokacyjny na prawie magdeburskim, potwierdzony przez króla Władysława IV, nadając miastu nazwę Grzymałów. W kolejnych latach nazwę tę wyparła dawna nazwa wsi Swarzędz.

W 1910 r. Swarzędz liczył 3 459 mieszkańców, tym: 1 927 Polaków (55,7%), 1 371 Niemców (39,6%) i 161 Żydów (4,7%).

Z okazji 350-lecia nadania praw miejskich, przypadającego w 1988, społeczeństwo ufundowało dla miasta sztandar. Swarzędz został również odznaczony przez Radę Państwa Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski^[3].

[edytuj] Edukacja

W Swarzędzu funkcjonują trzy szkoły podstawowe, trzy gimnazja, jedno samodzielne liceum ogólnokształcące oraz dwa zespoły szkół z liceami i technikami oraz szkołami policealnymi:

• Szkoła Podstawowa nr 1 im. Stanisława Staszica w Swarzędzu
• Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Brzechwy w Swarzędzu
• Szkoła Podstawowa nr 5 im. prof. Adama Wodziczki w Swarzędzu
• Gimnazjum nr 1 w Swarzędzu (społeczne, Fundacji "Ekos")
• Gimnazjum nr 2 im. Królowej Jadwigi w Swarzędzu
• Gimnazjum nr 3 im. Polskich Noblistów w Swarzędzu
• I Liceum Ogólnokształcące w Swarzędzu (społeczne, Fundacji "Ekos")
• Zespół Szkół nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich w Swarzędzu
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa
  • III Liceum Ogólnokształcące w Swarzędzu
  • Technikum Ekonomiczne w Swarzędzu
  • Technikum Gastronomiczne w Swarzędzu
  • Technikum Logistyczne w Swarzędzu
  • Technikum Informatyczne w Swarzędzu
  • Technikum Technologii Drewna w Swarzędzu
  • Uzupełniające Technikum Handlowe dla Dorosłych w Swarzędzu - wieczorowe
  • Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Swarzędzu - wieczorowe
  • Uzupełniające Technikum Technologii Drewna dla Dorosłych w Swarzędzu - wieczorowe
  • Uzupełniające Technikum Samochodowe dla Dorosłych w Swarzędzu - wieczorowe
  • Uzupełniające Technikum Gastronomiczne dla Dorosłych w Swarzędzu - wieczorowe
  • Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Swarzędzu - zaoczne
  • Policealna Szkoła Handlowa w Swarzędzu - specjalność technik rachunkowości - zaoczne
  • Policealne Studium Informatyczne w Swarzędzu - specjalność technik informatyk – wieczorowe i zaoczne
• Zespół Szkół nr 2 w Swarzędzu
  • II Liceum Ogólnokształcące w Swarzędzu
  • II Liceum Profilowane w Swarzędzu
  • Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Swarzędzu
  • Policealne Studium Zawodowe w Swarzędzu

[edytuj] Organizacje społeczne

• Związek Harcerstwa Polskiego i Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze - Harcerski Klub Turystyczny "Azymut"
• Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej - Swarzędzki Szczep Harcerski "Dukt"
• Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze - Oddział "Meblarz"
• Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze - Koło Łaziki (Oddział Poznań - Nowe Miasto)
• Liga Obrony Kraju - "COMMANDO" Klub Żołnierzy Rezerwy
• Stowarzyszenie Przyjaciół Dzieci Specjalnej Troski im. Leszka Grajka w Swarzędzu

[edytuj] Sport

W Swarzędzu działa kilka klubów sportowych m.in. działający od 1921 piłkarski Klub Sportowy "Unia" - obecnie w trzeciej lidze, I-ligowy koszykarski Klub Sportowy "Unia-Probasket" oraz Uczniowski Klub Sportowy "Lider". W Swarzędzu kilka boisk przeznaczonych do gry w piłkę nożną, koszykówkę, kryty basen i lodowisko.

[edytuj] Zabytki

Dwór (obecnie przedszkole)

• Kościół pw. św. Marcina z 1638, wielokrotnie przebudowany
• Ratusz z XIX w. przebudowany
• Dwór z końca XIX w. zbudowany dla rodziny Hoffmeyerów, parterowy z mieszkalnym poddaszem. Obecnie wyremontowany pełni rolę przedszkola
• Domy z 1 poł XIX w.
• Kaplica pw. NMP Wspomożycielki Wiernych z 1936
• skansen pszczelarski ze zgromadzonymi unikatowymi formami uli w dzielnicy Swarzędza Nowa Wieś

[edytuj] Komunikacja

Przez Swarzędz przebiega droga krajowa nr 92. Przewoźnikiem miejskim na terenie Swarzędza jest Zakład Gospodarki Komunalnej w Swarzędzu obsługujący 15 autobusowych linii dziennych i jedną autobusową linię nocną. Do południowego Swarzędza dociera także linia 55 obsługiwana przez MPK Poznań.

[edytuj] Wspólnoty wyznaniowe

Kościół parafialny pw. Matki Bożej Miłosierdzia

Na terenie miasta Swarzędza znajduje się pięć parafii rzymskokatolickich, które wchodzą w skład dekanatu swarzędzkiego.

• parafia pw. Chrystusa Jedynego Zbawiciela (południowy Swarzędz)
• parafia pw. Matki Bożej Miłosierdzia (północny Swarzędz),
• parafia pw. Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych (środkowo-zachodni Swarzędz)
• parafia pw. św. Józefa Rzemieślnika (Swarzędz Nowa Wieś)
• parafia pw. św. Marcina (stary Swarzędz)

[edytuj] Władze

Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

[edytuj] Burmistrzowie miasta

[edytuj] Przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej

[edytuj] Naczelnicy Miasta i Gminy

[edytuj] Burmistrzowie Miasta i Gminy

[edytuj] Przewodniczący Rady Miejskiej od 1990

Od marca 2009 na terenie miasta i gminy Swarzędz działa Młodzieżowa Rada Miejska, wybrana w wyborach przez młodzież w celu rozpowszechniania idei samorządności wśród młodych ludzi oraz reprezentowania ich interesów.^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Miasta i gminy partnerskie:

• Ronneburg
• Ronnenberg – od 1991
• Duclair

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• Cmentarz żydowski w Swarzędzu

[edytuj] Bibliografia

• Marcin Libicki,Piotr Libicki: Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce. REBIS, 2003. ISBN 8373012435. 

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona miasta i gminy Swarzędz

• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Miasta województwa wielkopolskiego Miasta powiatowe Chodzież • Czarnków • Gniezno • Gostyń • Grodzisk Wielkopolski • Jarocin • Kalisz • Kępno • Koło • Konin • Kościan • Krotoszyn • Leszno • Międzychód • Nowy Tomyśl • Oborniki • Ostrów Wielkopolski • Ostrzeszów • Piła • Pleszew • Poznań • Rawicz • Słupca • Szamotuły • Śrem • Środa Wielkopolska • Turek • Wągrowiec • Wolsztyn • Września • Złotów Miasta gminne Bojanowo • Borek Wielkopolski • Buk • Czempiń • Czerniejewo • Dąbie • Dobra • Dolsk • Golina • Gołańcz • Grabów nad Prosną • Jastrowie • Jutrosin • Kleczew • Kłecko • Kłodawa • Kobylin • Kostrzyn • Koźmin Wielkopolski • Kórnik • Krajenka • Krobia • Krzywiń • Krzyż Wielkopolski • Książ Wielkopolski • Luboń • Lwówek • Łobżenica • Margonin • Miejska Górka • Miłosław • Mikstat • Mosina • Murowana Goślina • Nowe Skalmierzyce • Nekla • Obrzycko • Odolanów • Okonek • Opalenica • Osieczna • Ostroróg • Pniewy • Pobiedziska • Pogorzela • Poniec • Przedecz • Puszczykowo • Pyzdry • Rakoniewice • Raszków • Rogoźno • Rydzyna • Rychwał • Sieraków • Skoki • Sompolno • Stawiszyn • Stęszew • Sulmierzyce • Swarzędz • Szamocin • Ślesin • Śmigiel • Trzcianka • Trzemeszno • Tuliszków • Ujście • Wieleń • Wielichowo • Witkowo • Wronki • Wyrzysk • Wysoka • Zagórów • Zbąszyń • Zduny • Żerków

p • d • e Gmina Swarzędz Siedziba gminy: Swarzędz Miasta Swarzędz Sołectwa Bogucin • Garby • Gortatowo • Gruszczyn • Janikowo • Jasin • Karłowice • Kobylnica • Kruszewnia • Łowęcin • Paczkowo • Puszczykowo-Zaborze • Rabowice • Sarbinowo • Sokolniki Gwiazdowskie • Uzarzewo • Wierzonka • Wierzenica • Zalasewo Pozostałe miejscowości Katarzynki • Ligowiec • Mechowo • Święcinek

p • d • e Powiat poznański Miasta Buk • Kostrzyn • Kórnik • Luboń • Mosina • Murowana Goślina • Pobiedziska • Puszczykowo • Stęszew • Swarzędz Gminy miejskie Luboń • Puszczykowo Gminy miejsko-wiejskie Buk • Kostrzyn • Kórnik • Mosina • Murowana Goślina • Pobiedziska • Stęszew • Swarzędz Gminy wiejskie Czerwonak • Dopiewo • Kleszczewo • Komorniki • Rokietnica • Suchy Las • Tarnowo Podgórne