Szczerzec – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Szczerzec | |||
|
|||
| Państwo |  Ukraina |
||
| Obwód |  lwowski |
||
| Powierzchnia | 2,49 km² | ||
| Wysokość | 268 m n.p.m. | ||
| Ludność (2006) • liczba ludności |
5.496 |
||
| Kod pocztowy | 81161 | ||
|
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
  Szczerzec
|
|||
| Na mapach: | |||
Szczerzec (ukr. Щирець) – osiedle typu miejskiego w obwodzie lwowskim Ukrainy.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Najprawdopodobniej już w XII wieku istniał tutaj ruski gród warowny, który został zniszczony podczas najazdów tatarskich w XIII w.
W 1391 r. Jan Tarnowski, wojewoda sandomierski i starosta ruski ufundował parafię katolicką, a w 1397 miejscowość otrzymała prawa miejskie z rąk króla Polski Władysława Jagiełły.
W XVI i XVII wieku miejscowość kilkakrotnie była niszczona przez najazdy tatarskie, oraz przez wielki pożar w 1638 roku. W tym okresie Szczerzec zasłynął z wyrobu gipsu i wapna.
W 1772 w wyniku pierwszego rozbioru Polski miasto (należące wtedy do Potockich) weszło w skład cesarstwa austriackiego. W XIX wieku działały tutaj kamieniołomy i fabryka gipsu.
Pod okupacją niemiecką w Polsce pozbawiony praw miejskich, stając się siedzibą wiejskiej gminy Szczerzec [1]. W czerwcu 1941 trzydziestu więźniów zostało zamordowanych przez NKWD w Szczercu, a ich zwłoki ukryto w stodole miejscowego probostwa.[2] Niemcy wywieźli prawie całą ludność żydowską do obozu zagłady w Bełżcu. 2 kwietnia 1944 roku miejscowość została napadnięta przez nacjonalistów ukraińskich, którzy zamordowali kilkudziesięciu Polaków.
Przez miasto przepływa potok Szczerek.
Obecnie Szczerzec jest jednym z większych skupisk ludności polskiej, działa tutaj oddział Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej[3].
[edytuj] Zabytki
- rzymskokatolicki murowany kościół pod wezwaniem Św. Stanisława o charakterze obronnym, najprawdopodobniej z przełomu XIV/XV wieku, czynny nieprzerwanie przez cały okres po II wojnie światowej. Nad wejściem marmurowa tablica z 1934 roku upamiętniająca 500-tną rocznicę śmierci Władysława Jagiełły, nieco wyżej druga tablica z 1910 roku z czarnego marmuru upamiętniająca 500-tną rocznicę bitwy pod Grunwaldem. We wnętrzu kościoła znajduje się niemal kompletne przedwojenne wyposażenie, oraz wmurowana w 1996 roku tablica upamiętniająca generała Stanisława Maczka
- cerkiew pod wezwaniem Św. Trójcy z XVI wieku, z przylegającą do niego XVI wieczną drewnianą dzwonnicą
- cerkiew Narodzenia Bogurodzicy, najprawdopodobniej z XVI wieku, po raz pierwszy odbudowana w 1662 po najazdach tatarskich, obecny wygląd otrzymała w 1892, gruntownie odnowiona ze składek dobroczynnych w latach 30 XX wieku ze niszczeń wojennych
- cmentarz katolicki, założony najprawdopodobniej z końcem XVIII wieku
W dwudziestoleciu międzywojennym w Szczercu istniał pomnik wystawiony przez architekta A. Stobieckiego, upamiętniający poległych Polaków podczas Wielkiej Wojny.
[edytuj] Urodzeni w Szczercu
- Józef Antoniak - polski dowódca wojskowy, kapitan Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i obrony z września '39,
- Hryhorij Maciejko - działacz Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, zabójca ministra Bronisława Pierackiego,
- Stanisław Maczek - polski dowódca wojskowy, generał broni Wojska Polskiego,
- Josef Theomim - rabin Frankfurtu nad Odrą, uczony.
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Szczerzec w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XI (Sochaczew – Szlubowska Wola) z 1890 r.
|
|||||||