Szymon Kobyliński – Wikipedia, wolna encyklopedia
Szymon Tadeusz Kobyliński (ur. 22 maja 1927 w Warszawie, zm. 15 kwietnia 2002 w Warszawie) – polski grafik, rysownik – rysownik, karykaturzysta, satyryk, historyk, scenograf[1](głównie teatralny, ale także i filmowy[2]), a także jeden z prekursorów polskiego komiksu.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Urodził się w rodzinie malarskiej (syn Wiktora i Wandy Jasińskiej) i po części kontynuował te tradycje. Swój pierwszy rysunek prasowy opublikował już w 1936. Absolwent XIX LO im. Powstańców Warszawy w Warszawie. Studiował grafikę na warszawskiej ASP oraz historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim.
Był także eseistą i pisarzem oraz autorem programów telewizyjnych i radiowych. Popularyzował polską kulturę oraz historię. Był znawcą broni i barwy Wojska Polskiego, broni białej oraz zbroi, głównie z okresu I Rzeczypospolitej.
Działalność pisarską zintensyfikował zwłaszcza w latach 80., kiedy to przestał występować w telewizji, po tym, jak w stanie wojennym wyemitowano, wcześniej nagrany, materiał z udziałem jego i oficerów Wojska Polskiego, sugerujący popieranie działań WRON.
Zajmował się także heraldyką, zaprojektował m.in. herb Jastrzębia-Zdroju i Świętochłowic.
Przewodniczył jury, które wybrało ostateczną wersję Orderu Uśmiechu, autorstwa 9-letniej Ewy Chrobak. 21 marca 1969 roku przyznano mu Order Uśmiechu, a odznaczenie i legitymację z numerem 16 odebrał 18 czerwca 1970 roku w Opolu z rąk Wandy Chotomskiej. Był następnie członkiem Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu.
Jako pierwszemu w PRL-u udało się Kobylińskiemu opublikować (w Panoramie w latach 1971-1973) cykl artykułów pt. "Gawędy herbowe", poświęconych heraldyce i polskim herbom szlacheckim. Wcześniej temat ten był dopuszczany przez cenzurę tylko w pracach ściśle naukowych, a "Gawędy herbowe" stanowiły przełom, po którym zapanowała wręcz moda na szlacheckie tradycje.
Był żonaty z Danutą Will, z którą miał syna Macieja. Palił fajkę. W 1992 r. otrzymał tytuł "Fajczarza Roku" od Rady Polskich Klubów Fajki. Był autorem znaku graficznego Pipe Club Warszawa.
W 2003 roku ukazała się korespondencja między Szymonem Kobylińskim a Aleksandrą Ziółkowską-Boehm pt. Nie minęło nic, prócz lat.
[edytuj] Ilustracja książkowa
Zilustrował ok. 300 książek oraz wydał 20 własnych. Ilustrował najważniejsze dzieła literatury polskiej m.in. Pana Tadeusza czy Trylogię. Jest m.in. autorem portretów uzupełniających Poczet królów i książąt polskich Jana Matejki. Nie ograniczał się tylko do pozycji historycznych czy literackich, jego rysunki znalazły się w takich książkach jak: poradnik seksuologiczny, Słownik idiomów angielskich, antologia humoru półsłówek, popularnonaukowa książka o genetyce, podręczniki: dla informatyków – Konwersacyjne otoczenie programowe języka Pascal, dla fizyków Od liczb zespolonych do tensorów, spinorów, algebr Liego i kwadryk, czy wreszcie Stanisława Waltosia Proces karny. Szymon Kobyliński zilustrował:
- Walery Przyborowski, Chrobry : opowiadanie historyczne z XI wieku, Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1959.
- Janusz Osęka, Moje bardzo dziwne przygody, ISKRY 1960,
- Aleksander Drożdżyński, Mądrości żydowskie, Warszawa, Wiedza Powszechna, 1963.
- Stanisław Lem, Bajki robotów, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1964
- Mateusz Siuchniński, Szymon Kobyliński Ilustrowana kronika Polaków, De Facto 2005, ISBN 8389667363
- Dzieje Polski : podręcznik dla kl. czwartej szkoły podstawowej (Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1992)
- Krótka o hymnie orłach i barwach gawęda (Warszawa, Krajowa Agencja Wydawnicza, 1978)
- Zbigniew Nienacki, seria Pan Samochodzik i ..., Wyd. Pojezierze 1982-1987.
- Bolesław Orłowski, Gdzie wzrok nie sięga Nasza Księgarnia, Warszawa 1982, ISBN 83-10-08101-4
- Janusz Tazbir, Kultura polskiego baroku, Warszawa, Agencja Omnipress 1986
- Marek Sart, Śpiewnik 1914 - 1939. O mój rozmarynie. 72 Piosenki żołnierskie, ludowe i turystyczne z okresu 1914 - 1939 z nutami, Wydawnictwo Muzyczne, Warszawa, 1989
- Jan Andrzej Morsztyn, Erotyki, Warszawa : "Wema", 1990
- 750 razy gra półsłówek (Warszawa, Wydawnictwo "Do", 1992)
- Jerzy Urbankiewicz, Legenda jazdy polskiej tomy I i II (Łódź 1996, Wydawnictwo Wojciech Grochowalski)
- Andrzej Hamerliński-Dzierożyński, Farfałki sarmackie i romantyczne, Iskry, Warszawa 1982.
- Michalina Wisłocka, Jak kochać, jak być kochanym, Rytm 1993
- Lew Kaltenbergh, Żołnierz taty Bema czyli opowieść siedmiogrodzka, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.
[edytuj] Książki z rysunkami satyrycznymi
- Sto km humoru, Wyd. Artystyczno-Graficzne Warszawa 1958
- Śmiechu warci. Zbiór karykatur ze wstępem Stanisława Lema, Wydawnictwo Horyzonty, Warszawa 1974
- Mówiąc między nami, Iskry 1982, ISBN 83-207-0407-3
- Ostre lata (Warszawa, Sztuka Polska, 1986)
- Kawały czyli anegdoty polityczne z PRL i nie tylko, Nowy Świat 2005, ISBN:83-7386-159-9
- Szymon Kobyliński, Seria "Uśmiechnij się :-)" BOSZ, ISBN: 978-83-7576-013-2
- Rysunki niecenzuralne 1954-1990, Wydawnictwo: Dembiński 1990
[edytuj] Książki jego autorstwa
- Za dużo tematów (Olszanica, Bosz, 2009)
- Korespondencję z ostatnich lat życia zawiera publikacja Nie minęło nic prócz lat... , wraz z Aleksandrą Ziółkowską-Boehm (Warszawa, Nowy Świat, 2003) ISBN 83-7386-045-2
- Krakowski rosolis: gawęda warszawisty (Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2002)
- Bajki serio z menażerią (Warszawa, Orenda, 1995)
- Szymon Kobyliński uczy rysować, Iuventa, Warszawa 1992 ISBN 8390053500
- Odpukajmy! Rzecz o ostrzegawczych przesądach polskich, wyd. Krajowa Agencja Wydawnicza, Katowice 1990
- Przez pustynię i puszczę: O ilustrowaniu klasyka (Warszawa, PIW, 1990)
- Tajemnice "Pocztu" Matejki (Warszawa, Nasza Księgarnia, 1989)
- Podszepnik rysownika czyli Garść porad dla plastyków nastolatków (Warszawa, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1989)
- Sztacheta śledcza: galeryjka dawnych typów (Warszawa, KAW, (1989)
- Noniusz: wspominki z życia zewnętrznego (Warszawa, Iskry, 1986)
- Pasjans erotyczny (Szczecin, Glob, 1986)
- Moje małe życie (Warszawa, WAiF, 1985)
- Po imieniu, Wyd. Iskry, Warszawa 1985
- Jej Królewska Mość Wisła (Warszawa, InterPress Warszawa 1984, ISBN 8322319916 , 1986)
- Gawędy o broni i mundurze (Warszawa, Wydawnictwo MON, 1984)
- Zbrojny pies czyli zestaw plotek (Kraków, Wydawnictwo Literackie 1982)
- Kompas cywilizacji obrazkowej, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1982 ISBN 8310081677
- Zdaniem optymisty/Zdaniem pesymisty, wspólnie z Erykiem Lipińskim Wydawnictwo Literackie
- Jak dobrze mieć sąsiada! (Warszawa, Watra, 1974)
- Proch o ścianę (Warszawa, Iskry, 1967)
[edytuj] Telewizja i film
Był jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci telewizyjnych. Od początku istnienia Telewizji Polskiej prowadził tam swoje ilustrowane gawędy. Występował zwłaszcza w programach dla młodych widzów, np. w Teleranku. Był także uczestnikiem teleturnieju Pojedynek, w którym potykał się z Bernardem Ładyszem.
Wystąpił w filmie i serialu Ogniem i mieczem, gdzie zagrał senatora Ostroroga.
[edytuj] Rysunki w prasie
Swoje rysunki publikował w Polsce i poza granicami. Drukowały je następujące periodyki:
- "Szpilki"
- "Przekrój"
- "Polityka (tygodnik)"
- "Kulisy"
- "Kultura"
- "Tygodnik Solidarność"
- "Punch"
- "Graphis"
- "Nebelspalter"
- "pardon"
- "Panorama"
Felietony rysunkowe Kobylinskiego w "Polityce", dzięki którym stał się znany, ukazywały się w latach 1957-1990.
[edytuj] Komiksy
Był autorem niemal legendarnego komiksu Stary zegar z 1957 roku oraz trzech zeszytów z serii Przygody pancernych i psa Szarika (1970-1971). Publikował również w czasopiśmie poswieconym komiksowi Relax. Był autorem nastepujących komiksów:
- "Stary zegar" Biuro Wydawniczo-Propagandowe "RUCH", Warszawa 1957,
- "Przygody pancernych i psa Szarika" (1970-1971) 3 części
- "Początki państwa Polskiego" dwa epizody z cyklu umieszczonym w czasopiśmie komiksowym "Relax"[3]
- "Poselstwo do Gniezna", Relax nr 1
- "Do grodu Kraka", Relax nr 2
- "Historia z uśmiechem" cykl w "Relaxie" ukazała się w numerach: 1,3,4,7,8[4]
[edytuj] Bibliografia
- Nie minęło nic prócz lat... Korespondencja z ostatnich lat życia z Aleksandrą Ziółkowską-Boehm (Warszawa, Nowy Świat, 2003) ISBN 83-7386-045-2
Przypisy
- ↑ PRACA ZBIOROWA, "Śmiech", cykl „Punkt po Punkcie", Wydawnictwo: Słowo/Obraz Terytoria 2006, ISBN: 83-7453-662-4
- ↑ Szymon Kobyliński w bazie filmpolski.pl
- ↑ "Początki państwa Polskiego" w Relaksie
- ↑ Relax w internecie
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Strona domowa Kobylińskich (z genealogią i życiorysem artysty)
- http://www.sejm-wielki.pl/b/sw.88861
- Szymon Kobyliński w bazie filmpolski.pl
- http://www.dziennik.com/www/dziennik/kult/archiwum/07-12-03/pp-12-19-02.html
- http://openlibrary.org/works/OL822808W/Nie_minelo_nic_prócz_lat
- Biografia na portalu Glidia komiksu
-
Menu