Tadeusz Komorowski – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Tadeusz Komorowski Bór |
|
 |
|
 generał dywizji |
|
| Data i miejsce urodzenia | 1 czerwca 1895 Chorobrów |
| Data i miejsce śmierci | 24 sierpnia 1966 Buckley |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1910–1947 |
| Siły zbrojne | .png&filetimestamp=20100920092323.html){kind=small} Armia Austro-Węgier Wojsko Polskie Armia Krajowa |
| Stanowiska | dowódca AK (1943–1944), Naczelny Wódz Wojska Polskiego (1944–1946) |
| Główne wojny i bitwy | I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka kampania wrześniowa |
| Odznaczenia | |
           |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Premier Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie | |
| Okres urzędowania | od 2 lipca 1947 do 10 lutego 1949 |
| Poprzednik | Tomasz Arciszewski |
| Następca | Tadeusz Tomaszewski |
| Członek Rady Trzech | |
| Okres urzędowania | od 1956 do 24 sierpnia 1966 |
| Poprzednik | Tomasz Arciszewski |
| Następca | Roman Odzierzyński |
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
Tadeusz Komorowski, pseudonim „Bór”, „Znicz”, „Lawina”, „Korczak” (ur. 1 czerwca 1895 w Chorobrowie, zm. 24 sierpnia 1966 w Buckley w Anglii) – generał dywizji Wojska Polskiego, dowódca Armii Krajowej, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych (mianowany niedługo przed ostatecznym zawieszeniem broni w powstaniu warszawskim), odznaczony Orderem Orła Białego (1995) i trzykrotnie Krzyżem Virtuti Militari.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Urodził się w rodzinie Mieczysława Mariana Komorowskiego herbu Korczak i Wandy Prawdzic-Zaleskiej. Spokrewniony z gen. Tadeuszem Rozwadowskim, w którego majątku przyszedł na świat. W 1913 ukończył gimnazjum we Lwowie i w tym samym roku[1] rozpoczął karierę wojskową w armii austro-węgierskiej. Szkołę oficerską piechoty i kawalerii ukończył w Wiener Neustadt[2] w 1915 w stopniu podporucznika kawalerii[1]. W czasie I wojny światowej służył na froncie rosyjskim i włoskim uzyskując stopień porucznika[2]. W Wojsku Polskim od 1918. Zastępca dowódcy od listopada 1918 do sierpnia 1920 w 9 Pułku Ułanów[2]. W wojnie bolszewickiej, w dniach 20–31 sierpnia 1920, dowodził 12 Pułkiem Ułanów Podolskich, a następnie ponownie wrócił do 9 p. uł. Brał udział w bitwie pod Komarowem (został w niej ranny). W 1921 był zastępcą dowódcy 9 p. uł. w Żółkwi, a następnie w 1922 ukończył dziewięciomiesięczny kurs ekwitacji w Grudziądzu[3].
Następnie, między innymi, instruktor jazdy konnej w Oficerskiej Szkole Artylerii w Warszawie (1922–1923), uczestnik Igrzysk Olimpijskich w Paryżu w 1924 w jeździectwie[4], kwatermistrz, a następnie zastępca dowódcy 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego (1924–1926), komendant Zawodowej Szkoły Podoficerskiej Kawalerii w Jaworowie (1926-1928)[3], kierownik ekipy jeździeckiej na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie w 1936[5], która zdobyła srebrny medal. W latach 1928[3]–1938 dowódca 9 Pułku Ułanów Małopolskich stacjonującego w garnizonie Czortków i Trembowla, a w okresie od listopada[2] 1938 do 1939 komendant Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu.
Ukończył studia na Politechnice Lwowskiej.
W kampanii wrześniowej 1939 najpierw dowódca Ośrodka Zapasowego Zgrupowania Kawalerii w Garwolinie, a następnie zastępca dowódcy Kombinowanej Brygady Kawalerii płk Adama Zakrzewskiego w składzie Armii Lublin z którą walczy pod Górą Kalwarią i Zamościem[2]. Płk Komorowski uniknął niewoli i przedostał się do Krakowa[6].
Pod koniec 1939 stworzył w Krakowie konspiracyjną Organizację Wojskową i kierował nią do stycznia 1940, kiedy podporządkowała się ZWZ[6]. Komorowski przyjął wówczas pseudonim „Korczak”[6]. Komendant Obszaru Kraków ZWZ, od 8 lutego 1940 generał brygady, po dekonspiracji i przedostaniu się latem 1941 do Warszawy zastępca komendanta głównego ZWZ – dowódcy AK. Od jesieni 1941 do czerwca 1943 był również komendantem Obszaru Zachodniego, obejmującego okręgi: poznański i pomorski[6], a od 1 lipca 1943 (formalnie od 17 lipca) dowódca Armii Krajowej. Od marca 1944 generał dywizji. Podjął decyzję o wybuchu powstania warszawskiego.
 |
Od 30 września 1944 – Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych. Po upadku powstania i podpisaniu kapitulacji od 2 października 1944 do 5 maja 1945 w niewoli niemieckiej[2]. Przebywał kolejno w oflagach w Landwasser XIII 73 i Colditz IV C[7].
Po wojnie od 28 maja 1945[7] przebywał na emigracji w Wielkiej Brytanii, gdzie do 8 listopada[2] 1946 był Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych na obczyźnie, a od 21 lipca[2] 1947 do 7 kwietnia[2] 1949 pełnił urząd premiera rządu RP na uchodźstwie. Od lipca 1956 wchodził w skład emigracyjnej Rady Trzech. Działał w Kole byłych Żołnierzy Armii Krajowej, a z jego inicjatywy 1 sierpnia 1966 dla upamiętnienia czynu zbrojnego żołnierza AK ustanowiono odznaczenie pamiątkowe - Krzyż Armii Krajowej[8].
Komorowski zmarł na atak serca w trakcie polowania[9]. Pochowany na cmentarzu Gunnersbury w Londynie.
[edytuj] Awanse
- porucznik – 1914
- rotmistrz – ze starszeństwem 1 czerwca 1919
- podpułkownik – 1 stycznia 1928
- pułkownik – 1 stycznia 1933
- generał brygady – 8 lutego 1940
- generał dywizji – 18 marca 1944
[edytuj] Odznaczenia i wyróżnienia
- Order Orła Białego (pośmiertnie, 1995)
- Krzyż Komandorski Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Kawalerski Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Walecznych – trzykrotnie
- Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami
- Złoty Krzyż Zasługi
- Srebrny Krzyż Zasługi
- W 2004 gen. Tadeuszowi Borowi-Komorowskiemu został pośmiertnie nadany tytuł honorowego obywatela miasta Głowna.
[edytuj] Miejsca pamięci
- W Warszawie (ulica gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego w Warszawie), Krakowie, Wrocławiu, Bydgoszczy, Poznaniu, Gorzowie Wielkopolskim, Słupsku, Ełku i innych miastach w Polsce znajduje się ulica gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego.
- W Grudziądzu, na Osiedlu Kawalerii Polskiej, znajduje się pomnik gen. Bora-Komorowskiego.
- 31 lipca 2008 w Muzeum Powstania Warszawskiego w Warszawie odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci gen. Tadeusza Bora Komorowskiego.
[edytuj] Życie prywatne
Żonaty od 1930 z Ireną hr. Lamezan-Salins (1904–1968), córką generała Lamezana. Miał z nią dwóch synów: Adama i Jerzego. Ten drugi urodził się tuż po powstaniu, obarczony zespołem Downa[10].
[edytuj] Publikacje
- 1951 – Armia Podziemna
- 2006 – Powstanie warszawskie (wydane pośmiertne)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Generałowie II Rzeczypospolitej s. 105
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 O kawalerii polskiej XX wieku s. 118
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Generałowie II Rzeczypospolitej s. 106
- ↑ Olympics at Sports-Reference.com > Athletes > Tadeusz Komorowski (ang.). [dostęp 2012-01-09].
- ↑ Relacja Adama Komorowskiego. Norman Davies, Powstanie..., s. 58.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Generałowie II Rzeczypospolitej s. 107
- ↑ 7,0 7,1 Generałowie II Rzeczypospolitej s. 111
- ↑ Generałowie II Rzeczypospolitej s. 112
- ↑ Tadeusz Bór Komorowski. polskieradio.pl, 26 lutego 2009.
- ↑ Relacja Adama Komorowskiego. Norman Davies, Powstanie..., s. 754.
[edytuj] Bibliografia
- Norman Davies, Powstanie '44, Wydawnictwo Znak, Kraków 2004, ISBN 83-240-0459-9.
- Cezary Leżeński / Lesław Kukawski: O kawalerii polskiej XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 118. ISBN 83-04-03364-X.
- Zbigniew Mierzwiński: Generałowie II Rzeczypospolitej. Warszawa 1990: Wydawnictwo Polonia, s. 105-112. ISBN 83-7021-096-1.
|
|||||||
.png&filetimestamp=20090210194207.html)
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
||||||||||||||||||||