Poznaj przeszłość Warszawy

Transformacja systemowa w Polsce – ogół zmian zapoczątkowanych w latach 80. XX wieku, które ukierunkowane są na budowę wolnego rynku, stworzenie społeczeństwa obywatelskiego oraz demokratyzację.

Przebudowa państwa obejmuje niemal wszystkie sfery życia społecznego, dlatego na potrzeby badawcze wyróżnia się następujące podkategorie transformacji:

• transformację ustrojową (wdrażanie instytucji i procedur demokratycznych),
• transformację gospodarczą (tworzenie wolnego rynku opartego na własności prywatnej),
• transformację społeczną (zmiana mentalności społecznej, akceptacja nowych reguł gry).

Polska jako pierwszy kraj w obozie socjalistycznym wkroczyła na drogę transformacji. Wraz z powstaniem NSZZ "Solidarność" w 1980 roku zaczęły się tworzyć zręby społeczeństwa obywatelskiego.

[edytuj] Transformacja ustrojowa

 Zobacz więcej w artykule Ustrój polityczny Polski, w sekcji Transformacja ustrojowa.

Obrady Okrągłego Stołu i wybory z czerwca 1989 roku stanowiły natomiast początek transformacji ustrojowej.

Pierwsze częściowo wolne wybory odbyły się 4 i 18 czerwca 1989 – w ich wyniku Komitet Obywatelski "Solidarność" otrzymał maksymalną dopuszczoną liczbę miejsc w Sejmie. 24 sierpnia 1989 powstał pierwszy demokratyczny rząd Tadeusza Mazowieckiego. Rok później przeprowadzono wybory prezydenckie, które wygrał Lech Wałęsa.

Demokratyczne władze Polski przeprowadziły w czasie pierwszych lat III Rzeczypospolitej wiele istotnych zmian i reform. Początkowo wprowadzono zmiany do Konstytucji PRL zmieniające nazwę państwa na Rzeczpospolita Polska, przywracające do godła orła w koronie i odrzucające zasady komunistycznego systemu jednopartyjnego.

 Zobacz też: Rozmowy w Magdalence, Nowela kwietniowa, Nowela grudniowa, Gruba kreska i Mała Konstytucja z 1992.

[edytuj] Transformacja gospodarcza

Reformy rządu Mieczysława Rakowskiego w latach 1988–1989 uznawane są za inaugurację procesu transformacji gospodarczej.

W roku 1990 przyjęto pakiet reform gospodarczych znanych jako plan Balcerowicza, polegający na wprowadzeniu wolnego rynku, obniżeniu inflacji i deficytu budżetowego oraz na dążeniu do przyspieszenia wzrostu gospodarczego.

 Zobacz też: Ustawa Wilczka, Program Komercjalizacji Przedsiębiorstw Państwowych i Program Powszechnej Prywatyzacji.

[edytuj] Transformacja społeczna

 Zobacz więcej w artykule Społeczeństwo obywatelskie, w sekcji Społeczeństwo obywatelskie w Polsce.

[edytuj] Zobacz też

• strajki w Polsce 1988
• plan Sachsa-Liptona
• uwłaszczenie nomenklatury
• wojna na górze
• program czterech reform

[edytuj] Bibliografia

• Zbigniew Blok: Transformacja jako konwersja funkcji wewnątrzsystemowych na przykładzie Polski. Wydawnictwo UAM, Poznań 2006, ISBN 83-232-1706-8
• Leszek Gilejko: Polska transformacja - Próba bilansu i nowa perspektywa, Res Humana nr 3/2009, s. 17-21.

p • d • e Jesień Ludów w Europie Środkowo-Wschodniej Kalendarium polityczne   1989 • 1990 • 1991 Polska Strajki w 1988 • Rozmowy w Magdalence • Debata Miodowicz – Wałęsa • Okrągły Stół • Nowela kwietniowa • Wybory czerwcowe • Nowela grudniowa • Plan Balcerowicza • Transformacja w Polsce Węgry Rewolucja na Węgrzech • Trójkątny Stół Czechosłowacja Aksamitna rewolucja NRD Upadek muru berlińskiego • Konferencja dwa plus cztery • Zjednoczenie Niemiec Rumunia Rewolucja w Rumunii • Mineriada Jugosławia Rozpad Jugosławii • Wojna dziesięciodniowa • Wojna w Chorwacji • Wojna w Bośni i Hercegowinie Bułgaria Okrągły Stół Albania Jesień Ludów w Albanii ZSRR Kraje bałtyckie Bałtycki łańcuch • Śpiewająca rewolucja • Wydarzenia styczniowe Pozostały obszar Głasnost • Pieriestrojka • Uskorienie • Pucz moskiewski • Układ białowieski • Rozpad Związku Radzieckiego Kategoria Zimna wojna