Ulica Wspólna w Warszawie – Wikipedia, wolna encyklopedia
Na mapach:
 Warszawa |
|||||||||||||||||||||
| ulica | |||||||||||||||||||||
| Wspólna | |||||||||||||||||||||
| Śródmieście | |||||||||||||||||||||
 Kaplica Świętej Barbary na Ulicy Wspólnej |
|||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
Ulica Wspólna – ulica w Warszawie, długa na ok. 1300 m, położona w obszarze Miejskiego Systemu Informacji Śródmieście Południowe, w dzielnicy Śródmieście. Zaczyna się 150 m przed ul. Kruczą i biegnie na zachód, aż do ul. T. Chałubińskiego. Na części przebiegu jest to ulica jednokierunkowa.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Pierwotnie była to polna droga, biegnącą przez pola Kałęczyna pomiędzy włókami Burkat na południe i tzw. Włóką Szeroką na północy. Właściciele Włóki Szerokiej, misjonarze świętokrzyscy, zbudowali przy drodze folwark, a następnie cegielnię. Potem założyli cmentarz dla parafii świętokrzyskiej[1] i wybudowali na nim w 1783 klasycystyczną kaplicę, istniejącą do dziś[2]. Po cegielni, która znajdowała się w pobliżu obecnej ulicy Poznańskiej, zachowały się jeszcze glinianki glinianki.
Ulica Wspólna uzyskała swoją nazwę w 1770, uregulował ją w tym czasie geodeta, nadając jej szerokość 24 łokci (14 m). Na wymierzonych przez niego działkach, wybudowano do 1784 24 domy i dworki z drewna i 1 dom murowany. Zabudowa objęła Wspólną od rozdroża Złotych Krzyży do ul. Wielkiej (ob. Poznańskiej). Mniej więcej w tym samym czasie wybudowano niewielki browar; jednocześnie pożar zniszczył kilka domów. Po 1831 zamknięto cmentarz.
W 1858 Wspólna została poszerzona, a w kolejnych latach stanęło przy niej kilka murowanych domów, a przy ul. Leopoldyny i Teodora założono Ogród Pomologiczny. Najpiękniejsze i najokazalsze kamienice, wybudowano w latach 1898-1911.
W 1944 zabudowa przy ulicy Wspólnej została bardzo zniszczona. Podczas planowania odbudowy, dużą jej część przeznaczono na tzw. dzielnicę ministerstw[2], co oznaczało, że duża część dawnej zabudowy została przeznaczona do rozbiórki (prawie 40 kamienic[2]). Jednocześnie zdecydowano odciąć ulicę od Placu Trzech Krzyży przez budowę gmachu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.
[edytuj] Znane obiekty na ul. Wspólnej
- Wspólna 1/3 – Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
- Wspólna 2/4 – Ministerstwo Budownictwa, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
- Wspólna 4 – Urząd Pocztowy nr 63
- Wspólna 6 – Ministerstwo Skarbu Państwa
- Wspólna 30 – socrealistyczny gmach Ministerstwa Rolnictwa
- Wspólna 35 - budynek projektu Franciszka Lilpopa (1910-20), niegdyś siedziba Porozumienia Centrum, budynek z oficynami wpisany do rejestru zabytków (KOBiDZ A-844 z 26.03.2009)
- Wspólna 50 – Fabryka Wyrobów Metalowych
- Wspólna 62 – Budynek biurowy d. Prezydium Rządu projektu arch. Marka Leykama, 1952, z okrągłym hallem kolumnowym i kopułą
- Wspólna 63B – "Dom Pod Jesionami" – odbudowana po II wojnie światowej kamienica malarza Zdzisława Jasińskiego – artysty, którego dzieła zdobią pałace carskie w Carskim Siole i Moskwie.
- Wspólna 68 – kaplica św. Barbary przy kościele pw. św. Piotra i Pawła (1783) – odbudowana po zniszczeniach ostatniej wojny kaplica z dekoracją ścienną, przedstawiającą świętego Jana Ewangelistę[2]. Jest to pozostałość po tzw. Domu Śmierci – zespole zabudowań przycmentarnych, w którego skład wchodziły dwie kostnice, katakumby, kaplica pod wezwaniem św. Barbary, plebania i dom grabarzy. Kaplica wpisana do rejestru zabytków (KOBiDZ 612 z 1.07.1965)
- Przy skrzyżowaniu z ulicą Poznańską znajduje się obelisk z tablicą pamiątkową, poświęcony żołnierzom AK batalionu ”Zaremba-Piorun”.
Przypisy
- ↑ Jerzy S. Majewski: Kościół św. Piotra i Pawła, róg Wspólnej i Emilii Platter (pol.). Gazeta Stołeczna, 2-11-2007. [dostęp 2010-07-04].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Ulica Wspólna w Pascal Travel Club (pol.). Wydawnictwo Pascal. [dostęp 2010-07-04].
[edytuj] Bibliografia
- Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy: przewodnik. Warszawa: PWN, 1963.
