Poznaj przeszłość Warszawy

Urszula Dudziak
Imię i nazwisko	Urszula Dudziak Dahllof
Data i miejsce urodzenia	22 października 1943 Straconka
Pochodzenie	Polska
Gatunek	jazz
Zawód	wokalistka, kompozytor
Aktywność	od 1958 roku
Powiązania	Michał Urbaniak Mika Urbaniak Jerzy Kosiński
Współpracownicy
Lester Bowie Edward Czerny Gil Evans Krzysztof Komeda Adam Makowicz Bobby McFerrin Archie Shepp Walk Away
Zespół
Vocal Summit
Odznaczenia
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona internetowa

Występ w Sali Kongresowej 25 września 2011, w ramach Festiwalu Skrzyżowanie Kultur

Urszula Bogumiła Dudziak-Urbaniak (ur. 22 października 1943 w Straconce) – polska wokalistka jazzowa, kompozytor.

Pracowała z takimi artystami, jak Krzysztof Komeda, L.U.C, Michał Urbaniak (jej były mąż), Walk Away, Gil Evans, Archie Shepp, Dj Vadim i Lester Bowie.

[edytuj] Życiorys

Urszula Dudziak urodziła się w Straconce (obecnie dzielnica Bielska-Białej) i mieszkała tam do 4 roku życia. Potem przeniosła się z rodzicami do Gubina. Następnie mieszkała w Nowej Soli, a jeszcze później przeprowadziła się wraz z rodzicami do Zielonej Góry^[1]. W dzieciństwie uczyła się gry na fortepianie. Jazzem zainteresowała się jeszcze podczas nauki w szkole średniej, do czego przyczyniło się słuchanie Elli Fitzgerald^[2].

Współpracowała z kilkoma amatorskimi zespołami jazzowymi z Zielonej Góry, śpiewając w nich standardy jazzowe. Profesjonalny debiut piosenkarki nastąpił w 1958 roku, gdy została solistką zespołu Krzysztofa Komedy. Potem współpracowała też z orkiestrą Edwarda Czernego, a od 1964 r. do końca lat 80. - z Michałem Urbaniakiem. Początkowo zajmowała się tradycyjną muzyką jazzową, występowała m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Jazzowej Jazz Jamboree (w latach 1969-1972). Potem (1971) zafascynowała ją muzyka wykorzystująca przetworniki głosu. Sama użyła po raz pierwszy takiego urządzenia przy nagraniu płyty długogrającej w duecie z Adamem Makowiczem - Newborn Light (1972).

[edytuj] Okres emigracji

W 1973 wyjechała do Nowego Jorku, potem występowała z M. Urbaniakiem oraz solo (jako One Woman Show z użyciem aparatury elektronicznej) niemal w całej Ameryce i Kanadzie, m.in. podczas Newport Jazz Festival i w Carnegie Hall. "Los Angeles Times" mianował ją Śpiewaczką Roku w 1979. Nagrała około 50 płyt, dzieliła estradę z takimi artystami, jak: Bobby McFerrin, Herbie Hancock, Dizzy Gillespie, Clark Terry, Ron Carter, Wynton i Branford Marsalis, Gil Evans, Sting, Lionel Hampton. Wspomniany wyżej album Newborn Light nagrany z Adamem Makowiczem dla amerykańskiej firmy płytowej Columbia otrzymał w prestiżowym amerykańskim magazynie "Down Beat" maksymalną ocenę pięciu gwiazdek^[3].

W 1981 związała się z grupą Vocal Summit. Również w latach 80. współpracowała z G. Evansem oraz A. Sheppem. Uczestniczyła w wielu imprezach muzycznych, w tym w prestiżowych festiwalach jazzowych, na wszystkich kontynentach. W repertuarze ma m.in. autobiograficzny program muzyczny Future Talk (przygotowany wraz z Jerzym Kosińskim), a także spektakl The Nature Is Leaving Us, którego U. Dudziak jest kompozytorką.

Do Polski przyjechała po wieloletnim pobycie za granicą w roku 1985. Wystąpiła wtedy w duecie z Bobbym McFerrinem na MFMJ Jazz Jamboree w Warszawie. Od tej pory pojawia się w Polsce często. Dużo koncertuje, występuje na festiwalach jazzowych, przyjmuje zaproszenia do programów telewizyjnych (między innymi Wieczór z Jagielskim, Rozmowy w toku, Szymon Majewski Show 2008). Współpracuje też z Grażyną Auguścik, z którą koncertuje w Polsce i w Stanach Zjednoczonych^[2].

[edytuj] Światowy sukces Papaya

Jej piosenka Papaya z 1976 stała się w 2007 hitem na Filipinach, w Azji i Ameryce Południowej, gdzie dodano do niej charakterystyczny taniec Papaya Dance^[4][5][6]. Utwór na nowo odkrył prezenter radiowy z Filipin. W 2008 roku o sukcesie "Papaya" i "Papaya Dance" informowała amerykańska stacja i program ABC's Good Morning America^[7]. Taniec Papaya Dance tańczy między innymi filipińska armia podczas przerwy w musztrze.

11 listopada 2009 roku odznaczona przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski^[8].

[edytuj] Dyskografia^[2]

• Urbaniak's Orchestra (1968)
• Newborn Light (1972)
• Paratyphus B (1973)
• Super Constellation (1973)
• Atma (1974)
• Inactin (1975)
• Urszula (1976)
• Midnight Rain (1977)
• Urbaniak (1977)
• Future Talk (1979)
• Magic Lady (1980)
• Ulla (1982)
• Sorrow Is Not Forever...But Love Is (1983)
• Magic Lady koncert z Walk Away (1989)
• Jazz Unlimited (1993)
• Journey, Saturation (1994)
• And Life Goes On (2002)
• Painted Bird (2003)
• Forever Green - Zawsze Zielona (2008)
• Urszula Dudziak Superband - Live at Jazz Cafe (2009)

[edytuj] Filmografia

• 1980 - Papaya, czyli Skąd się biorą dziewczynki - bohaterka filmu, muzyka
• 1982 - Percussion Summit - udział w filmie
• 1983 - Vocal Summit - udział w filmie
• 1995 - Malowany chłopiec - muzyka
• 1985 - Urszula Dudziak - waga - bohaterka filmu
• 2000 - Ponad tęczą - muzyka
• 2001 - Eden - wykonanie muzyki (wokaliza)
• 2002 - Zielona karta - muzyka, wykonanie piosenek
• 2005 - Panna młoda - muzyka
• 2007 - Wiersz na Manhattanie - bohaterka filmu
• 2007 - Niania jako ona sama
• 2008 - Urszula Dudziak: Życie jest piękne - film dokumentalny o niej samej
• 2011 - Bitwa na głosy jako prowadząca zespół

[edytuj] Życie osobiste

Jest rozwiedziona z Michałem Urbaniakiem. Ma dwie córki: Katarzynę i Mikę. Po rozwodzie przez cztery lata była związana z Jerzym Kosińskim. W 1993 roku wyszła drugi raz za mąż za Szweda, kapitana żeglugi Benghta Dahllofa^[9]. Ma domy na Manhattanie, w Szwecji i Warszawie^[1].

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Piątkowski D., Encyklopedia Muzyki Popularnej - JAZZ, Copyright by Oficyna Wydawnicza Atena, 2000.
• Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ISBN 83-86848-05-7, tu hasło Dudziak Urszula, s. 42, 43.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Biografia Urszuli Dudziak
• Wywiad z Urszulą Dudziak
• Portret U. Dudziak
• Urszula Dudziak w bazie filmpolski.pl