Poznaj przeszłość Warszawy

[edytuj] 1946-1950

Województwo szczecińskie w latach 1946-1950

Województwo szczecińskie lub województwo zachodniopomorskie zostało utworzone z tzw. Ziem Odzyskanych po II wojnie światowej od Niemiec. 14 marca 1945 r., jeszcze przed całkowitym oddaniem tych terenów pod administrację polską, Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej podzielił je na okręgi. Jednym z nich był Okręg III - Pomorze Zachodnie, który obejmował także fragment ziemi lubuskiej i polskiej części Łużyc (dzisiejsza większa część województwa lubuskiego). Z części położonej nieco na północ od rzek Warty i Noteci utworzono 28 czerwca 1946 r. nowe województwo. Pierwotnie jego stolicą był Koszalin, później siedzibę przeniesiono do Szczecina. Powierzchnia wynosiła 30.251 km² (drugie co do wielkości, po poznańskim na 14 województw), a zamieszkiwało je 892.600 mieszkańców (w 1946 r.) Obejmowało ono obszar obecnego obecnego województwa zachodniopomorskiego oraz część zachodnią województwa pomorskiego.

Dzielił się na 2 powiaty grodzkie - Szczecin i Słupsk, później jeszcze wydzielono Koszalin, oraz na 24 powiaty ziemskie ze stolicami w: Białogardzie, Bytowie, Chojnie, Choszcznie, Człuchowie, Drawsku Pomorskim, Gryficach, Gryfinie, Kamieniu Pomorskim, Kołobrzegu, Koszalinie, Łobzie, Miastku, Myśliborzu, Nowogardzie, Pyrzycach, Sławnie, Słupsku, Stargardzie, Szczecinie, Szczecinku, Wałczu, Wolinie i Złotowie. Graniczyło z województwami: gdańskim od wschodu, pomorskim (bydgoskim) od południowego wschodu i poznańskim od południa, a także z radziecką strefą okupacyjną Niemiec od zachodu. W 1945 r. administracja polska pozbawiła praw miejskich 3 miasta: Banie, Bobolice^[1] i Widuchową, w zamian przywróciła prawa miejskie Policom^[2] i nadała Międzyzdrojom.

[edytuj] 1950-1975

Województwo w latach 1950-1975

Po reformie administracyjnej z 1950 r. z części wschodniej wydzielono województwo koszalińskie, obszar województwa zmniejszył się o 58% do 12.744 km² (14. według powierzchni na 17 województw). Według danych z 1950 około 30% spośród Polaków przesiedlonych na teren województwa po II wojnie światowej stanowili Kresowianie^[3].

W 1954 roku na podstawie kolejnej reformy administracyjnej zlikwidowano dotychczasowe gminy wiejskie i powołano gromady, których w województwie szczecińskim było 210. Powstał też wtedy nowy powiat goleniowski z części powiatów nowogardzkiego i kamieńskiego. Następowały też częste rewizje granic gromad (głównie łączenie), których w 1961 roku w województwie szczecińskim było 65.^[4]

Ludność województwa wynosiła w 1972 r. 872.000 mieszkańców. W 1967 r. podzielone było na 13 powiatów ziemskich i 1 grodzki (Szczecin). Siedziby powiatów ziemskich w 1967 r.: Choszczno, Dębno (pow. Chojna), Goleniów, Gryfice, Gryfino, Kamień Pomorski, Łobez, Myślibórz, Nowogard, Pyrzyce, Stargard Szczeciński, Szczecin i Świnoujście (pow. Wolin). Obecne miasto powiatowe Police było częścią powiatu Szczecin (ziemskiego). Graniczyło z województwami: od wschodu z koszalińskim, od południowego wschodu z poznańskim i od południa z zielonogórskim, a od zachodu z Niemiecką Republiką Demokratyczną. W 1972 r. prawa miejskie utraciły Boleszkowice, a rok później Międzyzdroje stały się częścią Świnoujścia. W 1973 r. status powiatu grodzkiego uzyskał Stargard Szczeciński^[5].

[edytuj] 1975-1999

Województwo szczecińskie
Położenie na mapie kraju
Stolica	Szczecin
Powierzchnia	9982 km²
Populacja (1998) • liczba ludności • gęstość	995 200 99,7 osób/km²
Tablice rejestracyjne	SZ, SC, SM

Witacz w przy granicy z woj. gorzowskim

Po kolejnej reformie administracyjnej w 1975 r. obszar województwa szczecińskiego zmniejszył się do 9.981 km² (5. miejsce według powierzchni na 49 województw). Ludność województwa w 1994 r. wynosiła 989.000 mieszkańców.

W 1975 r. województwo szczecińskie objęło 29 miast i 59 gmin^[6].

W 1998 r. szczecińskie było podzielone na 31 miast i 51 gmin. Graniczyło z 2 województwami: od wschodu z koszalińskim i od południa z gorzowskim oraz od zachodu z NRD do 1990 r., później z Niemcami. W czasie istnienia województwa prawa miejskie w 1984 r. odzyskały Międzyzdroje, a w 1990 r. otrzymało Golczewo. Z gmin województwa szczecińskiego utworzono następujące powiaty województwa zachodniopomorskiego: goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, policki, pyrzycki, stargardzki oraz powiaty grodzkie Szczecin i Świnoujście.

[edytuj] Podział administracyjny

stan na 31 XII 1998

[edytuj] Urzędy rejonowe

• Urząd Rejonowy w Gryficach dla gmin: Brojce, Dziwnów, Golczewo, Gryfice, Kamień Pomorski, Karnice, Płoty, Radowo Małe, Resko, Rewal, Świerzno i Trzebiatów
• Urząd Rejonowy w Gryfinie dla gmin: Banie, Cedynia, Chojna, Gryfino, Mieszkowice, Moryń, Stare Czarnowo, Trzcińsko-Zdrój i Widuchowa
• Urząd Rejonowy w Goleniowie dla gmin: Dobra, Goleniów, Maszewo, Nowogard, Osina, Przybiernów i Stepnica
• Urząd Rejonowy w Pyrzycach dla gmin: Bielice, Dolice, Kozielice, Lipiany, Przelewice, Pyrzyce i Warnice
• Urząd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim dla gmin: Chociwel, Dobrzany, Ińsko, Kobylanka, Łobez, Marianowo, Stara Dąbrowa, Stargard Szczeciński, Suchań i Węgorzyno oraz miasta Stargard Szczeciński
• Urząd Rejonowy w Szczecinie dla gmin: Dobra (Szczecińska), Kołbaskowo, Nowe Warpno i Police oraz miasta Szczecin
• Urząd Rejonowy w Świnoujściu dla gmin: Międzyzdroje i Wolin oraz miasta Świnoujście

[edytuj] Największe miasta

Ludność 31 XII 1998

• Szczecin - 416 988
• Stargard Szczeciński - 73 753
• Świnoujście - 43 570
• Police - 35 100
• Goleniów - 22 621
• Gryfino - 22 435
• Gryfice - 18 037
• Nowogard - 17 309
• Pyrzyce - 13 247
• Łobez - 10 961
• Trzebiatów - 10 316

[edytuj] Ludność w latach

[edytuj] Bibliografia

• Tadeusz Białecki (red.), Encyklopedia Szczecina, wyd. Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, Szczecin 2000, ISBN: 83-7241-089-5, t. II, s. 633-634.

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• Podział administracyjny Polski 1944-46
• Podział administracyjny Polski 1946-50
• Podział administracyjny Polski 1950-57
• Podział administracyjny Polski 1957-75
• Polska reforma administracyjna (1975)
• Podział administracyjny Polski 1975-98
• Reforma administracyjna w Polsce (1999)

p • d • e Podział administracyjny Polski 1975-1998 bialskopodlaskie • białostockie • bielskie • bydgoskie • chełmskie • ciechanowskie • częstochowskie • elbląskie • gdańskie • gorzowskie • jeleniogórskie • kaliskie • katowickie • kieleckie • konińskie • koszalińskie • krakowskie • krośnieńskie • legnickie • leszczyńskie • lubelskie • łomżyńskie • łódzkie • nowosądeckie • olsztyńskie • opolskie • ostrołęckie • pilskie • piotrkowskie • płockie • poznańskie • przemyskie • radomskie • rzeszowskie • siedleckie • sieradzkie • skierniewickie • słupskie • suwalskie • szczecińskie • tarnobrzeskie • tarnowskie • toruńskie • wałbrzyskie • warszawskie • włocławskie • wrocławskie • zamojskie • zielonogórskie