Poznaj przeszłość Warszawy

Zatoka Gdańska
Gduńskô Hôwinga
Zatoka Gdańska z kosmosu (Landsat)
Państwo	Polska  Rosja
Lokalizacja	Morze Bałtyckie
Głębokość • średnia • maksymalna	70 m 118 m
Zasolenie	7–8‰
Cieki wodne uchodzące	Wisła
Miejscowości nadbrzeżne	Gdańsk, Gdynia, Sopot, Rewa, Puck, Hel, Bałtijsk

Zatoka Gdańska (kasz. Gduńskô Hôwinga, niem. Danziger Bucht) – zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją. Średnia głębokość wynosi około 70 m, a maksymalna 118 m^[1]. Przezroczystość wody w zależności od pory roku kształtuje się od 8 do 16 m. Zasolenie zatoki wynosi od 7 do 8 promili. W czasie silnych sztormów występują fale o wysokości przekraczającej 9 m^{[potrzebne źródło]}. Nad Zatoką Gdańską znajdują się największe polskie porty: Gdańsk i Gdynia.

[edytuj] Położenie

Umowną granicę między Zatoką Gdańską a otwartym morzem wyznacza linia łącząca przylądek Rozewie z przylądkiem Taran na półwyspie Sambia. Na południowym wschodzie granicę Zatoki wyznacza Mierzeja Wiślana. Fragment ograniczony Mierzeją Helską i linią Hel – Gdynia zwany jest Zatoką Pucką. Z kolei najbardziej oddalona na północny zachód część Zatoki Puckiej, to akwen wyraźnie płytszy, na którym na ogół zafalowanie bywa mniej intensywne niż w Zatoce Puckiej. Linię podziału stanowi Rybitwia Mielizna – piaszczysta łacha, ciągnąca się od Kuźnicy do Rewy.

Zatoka Gdańska należy do obszaru morskich wód osłoniętych. To przedsionek Bałtyku, akwen bardzo bezpieczny, z dużą liczbą portów, do których wejścia są łatwe, dostępne także dla jachtów morskich.

Kiedy w holocenie nastąpiło ocieplenie klimatu, Zatoka Gdańska sięgała jeszcze dalej w kierunku południowym. Intensywne narastanie nanosu rzecznego spowodowało utworzenie się równiny w delcie uchodzącej rzeki i w efekcie do powstania krainy geograficznej pod nazwą Żuławy Wiślane. W wyniku działalności fal morskich utworzyła się mierzeja helska.

Wody Bałtyku są lepiej zasilane wodami rzecznymi w Zatoce Gdańskiej niż w Zalewie Szczecińskim. Żuławy Wiślane podzielone są na trzy części: Żuławy Gdańskie, Żuławy Malborskie i Żuławy Elbląskie. Na zachód od Zatoki Gdańskiej zlokalizowane jest Pobrzeże Kaszubskie, i ciągnie się szerokim pasem od Władysławowa do Gdańska. Temperatura wody wynosi od 2 °C zimą, do około 18 °C latem, często ten pułap 18 °C jest przekraczany.

Jeszcze niedawno wody Zatoki Gdańskiej zagrożone były możliwością dużego zanieczyszczenia skażeniami niesionymi przez wody Wisły oraz przez odpady przemysłowe ze stoczni w Gdańsku i Gdyni. Stan wód w Zatoce Gdańskiej nie uległ poprawie przez napływ ciągle zanieczyszczonych wód z Wisły. Stale trwają starania poprawy systemu zmniejszenia emitowanych ilości odpadów stałych i pyłów. Pod ochroną znalazło się około 32% powierzchni województwa. W ramach ochrony przyrody utworzone tu został park narodowy Bory Tucholskie oraz parki krajobrazowe (w liczbie ośmiu).

Linia brzegowa Zatoki Gdańskiej jest łagodna, wyrównana, budowana z płaskich i piaszczystych plaż lub stromych, urwistych wzniesień. Jednak, krajobraz Zatoki Gdańskiej ulega stałym przekształceniom w wyniku działania żywiołu jakim jest woda; zmiany te zachodzą szybciej niż na stałym lądzie.

[edytuj] Fauna

 Osobny artykuł: Zatoka Gdańska (spis fauny).

Ważniejsze gatunki:

• foka szara
• morświn
• jesiotr zachodni
• śledź
• szprot
• łosoś szlachetny
• troć wędrowna
• dorsz
• turbot
• stornia^[2]

[edytuj] Zobacz też

• Zalew Wiślany
• Zatoka Pucka

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Przewodnik dla żeglarzy

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Tadeusz Górski: Dzieje polskiej floty od Kazimierza Jagiellończyka do Augusta II Mocnego. Gdańsk: L&L, 2008. ISBN 978-83-60597-04-0.