Zgromadzenie Narodowe w Polsce – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Polska
Ten artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka Polski Władza wykonawcza
Władza sądownicza
|
Zgromadzenie Narodowe – organ konstytucyjny składający się z posłów i senatorów obradujących wspólnie.
Zgromadzeniem Narodowym nie są wspólne posiedzenia Sejmu i Senatu zwoływane w innych przypadkach, np. z okazji wizyt szefów państw czy uczczenia ważnych wydarzeń.
Spis treści |
[edytuj] II Rzeczpospolita
W okresie międzywojennym Zgromadzenie Narodowe było przewidziane w konstytucji marcowej z 1921 r. Dokonywało ono wyboru prezydenta Rzeczypospolitej (bezwzględną większością głosów) i przyjmowało od niego przysięgę. Ponadto, artykuł 125 Konstytucji przewidywał, że co 25 lat Konstytucja ma być poddana rewizji przez Zgromadzenie Narodowe.
Instytucja Zgromadzenia Narodowego została następnie zniesiona przez konstytucję kwietniową z 1935 r., osłabiającą władzę parlamentu na rzecz władzy wykonawczej, zamieniono ZN na Zgromadzenie Elektorów.
[edytuj] III Rzeczpospolita
Obrady Zgromadzenia Narodowego zwołuje marszałek Sejmu w drodze postanowienia. Obradom Zgromadzenia Narodowego przewodniczy marszałek Sejmu, a w jego zastępstwie marszałek Senatu. Parlamentarzyści podczas posiedzenia Zgromadzenia Narodowego są sobie równi (brak rozróżnienia na posłów i senatorów). Zgromadzenie nie ma określonego harmonogramu posiedzeń, działa jednak na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu; jest zwoływane jedynie do wypełnienia którejś z kompetencji określonych w Konstytucji (art. 114 ust. 1 Konstytucji):
- przyjęcia przysięgi prezydenckiej (art. 130 Konstytucji),
- uznania trwałej niezdolności prezydenta do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia (głosami 2/3 ustawowej liczby parlamentarzystów - art. 131 ust. 2 pkt 4 Konstytucji),
- postawienia prezydenta RP w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu (wniosek 140 członków Zgromadzenia, do podjęcia uchwały głosami 2/3 głosów - art. 145 ust. 2 Konstytucji),
- wysłuchania orędzia prezydenta RP skierowanego do Zgromadzenia Narodowego (art. 140 Konstytucji), bez możliwości debaty.
- uchwalenia regulaminu Zgromadzenia Narodowego (art. 114 ust. 2 Konstytucji) (zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy członków, o ile własną uchwałą nie zmienią trybu)
Wszystkie obecne kompetencje, poza uchwalaniem regulaminu Zgromadzenia Narodowego, dotyczą urzędu Prezydenta RP, jednak w latach 1992–1997 Zgromadzenie Narodowe miało dodatkowo kompetencję uchwalenia Konstytucji.
Wprowadzone ponownie do polskiego systemu organów władzy w 1989 r., Zgromadzenie Narodowe dokonało w dniu 19 lipca 1989 r. wyboru jedynego prezydenta PRL.
Obsługę techniczną i kancelaryjną Zgromadzenia Narodowego zapewnia Kancelaria Sejmu.
[edytuj] Posiedzenia Zgromadzenia Narodowego
- 19 lipca 1989 – w celu wybrania prezydenta PRL i odebrania od niego przysięgi (jedynym kandydatem był Wojciech Jaruzelski)
- 22 grudnia 1990 – w celu odebrania przysięgi od prezydenta RP Lecha Wałęsy
- 23 kwietnia 1992 – w celu uchwalenia ustawy konstytucyjnej
- 17 października 1992 – w celu uchwalenia ustawy konstytucyjnej
- 22 września 1994 – w celu uchwalenia regulaminu Zgromadzenia Narodowego
- 23 grudnia 1995 – w celu odebrania przysięgi od prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego
- 19 stycznia 1996 – w celu zmiany regulaminu Zgromadzenia Narodowego
- 2 kwietnia 1997 – w celu uchwalenia Konstytucji RP
- 6 grudnia 2000 – w celu uchwalenia nowego regulaminu Zgromadzenia Narodowego
- 23 grudnia 2000 – w celu odebrania przysięgi od prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego
- 23 grudnia 2005 – w celu odebrania przysięgi od prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego
- 6 sierpnia 2010 – w celu odebrania przysięgi od prezydenta RP Bronisława Komorowskiego