Poznaj przeszłość Warszawy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Zielonka
Herb Zielonki
Państwo	Polska
Województwo	mazowieckie
Powiat	wołomiński
Gmina	gmina miejska
Prawa miejskie	1960
Burmistrz	Grzegorz Dudzik
Powierzchnia	79,48[1] km²
Ludność (2008) • liczba • gęstość	17 342[1] 218 os./km²
Strefa numeracyjna	+48 22
Kod pocztowy	05-220
Tablice rejestracyjne	WWL
Położenie na mapie Polski Zielonka
52°18′12″N 21°09′38″E / 52.30333, 21.16056Na mapach: 52°18′12″N 21°09′38″E / 52.30333, 21.16056
TERC (TERYT)	1142034041
Urząd miejski ul. Lipowa 5 05-220 Zielonka
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Zielonka w Wikisłowniku
Strona internetowa

Zielonka – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.

W latach 2002–2010 burmistrzem był Adam Łossan. W drugiej turze wyborów samorządowych 5 grudnia 2010 na stanowisko burmistrza został wybrany Grzegorz Dudzik^[2].

Według danych z 30 czerwca 2004^[3] miasto liczyło 17 075 mieszkańców.

[edytuj] Dane ogólne

Ośrodek głównie mieszkaniowy i usługowy, choć ze względu na znaczną ilość terenów leśnych oraz pięć glinianek, o łącznej powierzchni wód wynoszącej nieco powyżej 30 ha, Zielonka jest podwarszawską miejscowością rekreacyjną. Wyznaczonych jest tu kilka szlaków turystycznych, m.in. w okolicach przepływającej przez teren gminy rzeki Długiej, obecnie bardzo zanieczyszczonej.

Zielonka otrzymała status osiedla w 1956, a prawa miejskie w 1960 roku. Na terenie miasta funkcjonuje Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia oraz Wojskowy Instytut Metrologii. Wyróżnia się drobny przemysł: spożywczy, włókienniczy, odzieżowy i dziewiarski, oraz kilka cegielni. 14 maja 2009 roku na terenie Zespołu Szkół im. Prezydenta Ignacego Mościckiego otwarto obiekt wybudowany w ramach rządowego projektu „Orlik 2012”. Planuje się budowę nowej szkoły podstawowej i basenu. Na terenie poligonu wojskowego w Gminie Zielonka, w sąsiedztwie Wojskowych Zakładów Lotniczych (przy granicy z warszawską dzielnicą Wesoła), powstanie najnowocześniejsze na świecie Laboratorium Badań Napędów Lotniczych^[4].

Ponadto w Zielonce znajdują się:

• 2 Biedronki
• 2 Api Market
• 1 Simply City
• 3 publiczne przedszkola,
• 3 publiczne szkoły podstawowe,
• publiczne gimnazjum z nowoczesną, wielofunkcyjną halą widowiskowo-sportową i multimedialną salą widowiskowo-konferencyjną,
• zespół szkół średnich,
• 2 parafie rzymskokatolickie,
• cmentarz,
• Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej,
• Ośrodek Kultury i Sportu,
• 3 filie Miejskiej Biblioteki Publicznej,
• 4 banki,
• stacja kolejowa i przystanek kolejowy
• poligon wojskowy zajmujący ponad 3/4 obszaru gminy.

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002^[5] Zielonka ma obszar 79,23 km², w tym:

• użytki rolne: 5%
• użytki leśne: 53%

Miasto stanowi 8,29% powierzchni powiatu.

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2004^[3]:

[edytuj] Zabytki

Kościół Matki Bożej Częstochowskiej

Dom Pomocy Społecznej

• Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej z lat 1936–1939^[6].
• Dom Pomocy Społecznej (dawne schronisko dla nauczycielek) z 1902 roku – neogotycki, dwupiętrowy budynek projektu Stefana Szyllera, usytuowany na wydmie, wśród terenu parkowego ze stawem. W okresie Powstania listopadowego w ówcześnie stojącym w tym miejscu budynku szyto mundury dla wojsk polskich.

Zabytki wpisane do rejestru KOBiDZ

• willa z ogrodem, drewniano-murowana, XIX/XX, po 1930 r. przy ul. Sienkiewicza 20 (nr rej. 1441-A z 2.08.1990)

[edytuj] Położenie

Zielonka względem Warszawy

Miasto w centralnej Polsce, w aglomeracji warszawskiej, około 13 km na północny wschód od centrum Warszawy. Położone na Nizinie Środkowomazowieckiej, w Kotlinie Warszawskiej, między Wysoczyzną Ciechanowską od wschodu i Wysoczyzną Siedlecką od południowego wschodu.

[edytuj] Sąsiednie gminy

Dębe Wielkie, Halinów, Kobyłka, Marki, Poświętne, Stanisławów, Sulejówek, m.st. Warszawa, Wołomin, Ząbki.

[edytuj] Przyroda

Glinianki zimą

Staw przy Domu Pomocy Społecznej

Gmina Zielonka należy do Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Właściwym dla Zielonki jest Nadleśnictwo Drewnica, wchodzące w skład Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Warszawskie”.

Na terenie gminy częściowo znajdują się rezerwaty przyrody:

• „Bagno Jacka”,
• „Horowe Bagno”.

W gminie zarejestrowano 86 drzew – pomników przyrody:

• 78 dębów szypułkowych,
• 2 jesiony wyniosłe,
• 2 lipy drobnolistne,
• 1 brzozę brodawkowatą,
• 1 grab zwyczajny,
• 1 olszę czarną,
• 1 wiąz szypułkowy.

Wody powierzchniowe płynące:

• Rzeka Długa.

Wody powierzchniowe stojące:

• 5 glinianek,
• Jezioro Czarne (Kruczek),
• Liczne stawy.

[edytuj] Historia

[edytuj] Wydarzenia historyczne

W pobliżu i na terenie gminy, w październiku 1794 roku, podczas powstania kościuszkowskiego odbyła się Bitwa pod Kobyłką, a w sierpniu 1920 roku polscy żołnierze pokonali Armię Czerwoną, powstrzymując pochód komunizmu na zachód (Cud nad Wisłą). W Ossowie znajduje się cmentarz poległych w tej bitwie.

Na początku kampanii wrześniowej stacjonował tu III/1 dywizjon myśliwski Brygady Pościgowej. W czasie II wojny światowej na terenie gminy miały miejsce egzekucje, dziś upamiętnione monumentami. Jednym z nich jest pomnik ku czci rozstrzelanych przez hitlerowców 11 listopada 1939 roku harcerzy i mieszkańców Zielonki. Mord ten był prawdopodobnie odwetem Niemców za rozwieszenie na terenie Zielonki plakatów z tekstem „Roty” Marii Konopnickiej. Usytuowane w południowo-zachodniej części gminy miejsce kaźni otaczane jest szczególną czcią przez harcerzy. O okolicznościach zbrodni opowiada nakręcony przez zielonkowskich harcerzy film pt. 11 listopada. Kolejnym jest oddalony o około 1 km od cmentarza punkt nieopodal Jeziora Czarnego, gdzie 31 lipca 1944 roku naziści niemieccy rozstrzelali około 60 mieszkańców Marek, Pustelnika i Zielonki.

[edytuj] Podział administracyjny

W okresie międzywojennym obszar Zielonki należał do gminy Marki w powiecie warszawskim. W jej skład wchodziły wsie: Drewnica i Pustelnik Struga, kolonie: Czarna Struga, Czerwony Dwór, Drewnica, Halberówka, Henryków, Horowa Góra, Nowa Zielonka, Osinki, Piotrówka, Pustelnik D, Rogaczówka, Rościszewo, Struga, Szpitalna Drewnica, Zieleniec, Zielonka Bankowa, Zielonka Letnisko i Poligon Wojskowy oraz folwark Nutka Zielonka i Nadleśnictwo Drewnica^[7].

W latach 1948–1954 miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Zielonka^[8]. 1 stycznia 1956 roku Zielonka otrzymała prawa osiedla^[9] a 30 grudnia 1960 roku prawa miejskie^[10].

[edytuj] Edukacja

Gimnazjum Miejskie

[edytuj] Szkoły podstawowe

• Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bolesława Prusa
• Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika
• Szkoła Podstawowa nr 3 im. Janusza Korczaka
• Szkoła Aktywności Twórczej Niepubliczna Szkoła Podstawowa nr 48

[edytuj] Gimnazja

• Miejskie Gimnazjum im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego
• Szkoła Aktywności Twórczej Niepubliczne Gimnazjum w Zielonce

[edytuj] Szkoły średnie i policealne

• Zespół Szkół im. Prezydenta Ignacego Mościckiego

[edytuj] Komunikacja

Stacja Zielonka

Zielonka jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym.

[edytuj] Drogi

W Zielonce krzyżują się drogi wojewódzkie:

• 631 Warszawa – Zielonka – Nowy Dwór Mazowiecki,
• 634 Warszawa – Zielonka – Tłuszcz.

Ponadto na terenie miasta znajduje się krótka droga wojewódzka 625 łącząca drogę DW634 ze stacją kolejową.

[edytuj] Kolej

Zielonka leży przy ważnych liniach kolejowych. Pociągi kursują w kierunkach:

• Zielonka – Tłuszcz – Białystok,
• Zielonka – Warszawa Zachodnia,
• Zielonka – Warszawa Wileńska.

W obrębie miasta znajdują się dwie stacje kolejowe: Zielonka i Zielonka Bankowa.

[edytuj] Transport miejski

Przez terytorium Zielonki (strefa 2. ZTM) wyznaczona jest trasa linii N62 autobusów nocnych, o przebiegu Dworzec Centralny w Warszawie – Osiedle Niepodległości w Wołominie oraz linia L17 w relacji Zielonka Bankowa(ul. 11 Listopada) – Marki (ul.Fabryczna).

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona miasta Zielonka,

p • d • e Powiat wołomiński Miasta Kobyłka • Marki • Radzymin • Tłuszcz • Wołomin • Ząbki • Zielonka Gminy miejskie Kobyłka • Marki • Ząbki • Zielonka Gminy miejsko-wiejskie Radzymin • Tłuszcz • Wołomin Gminy wiejskie Dąbrówka • Jadów • Klembów • Poświętne • Strachówka